زكات آن واجب شده از بين نرفته باشد بايد خمس و زكات را بدهد ، و اگر از بين رفته باشد مىتواند خمس يا زكات را بدهد ، يا كفاره و نذر و قرض و مانند اينها را ادا نمايد .
مسأله 1999 - كسى كه خمس يا زكات بدهكار است و نذر و مانند اينها هم بر او واجب است و قرض هم دارد ، اگر بميرد و مال او براى همهء آنها كافى نباشد چنانچه مالى كه خمس و زكات آن واجب شده ، از بين نرفته باشد ، بايد خمس يا زكات را بدهند و بقيهء مال او را به چيزهاى ديگرى كه بر او واجب است قسمت كنند و اگر مالى كه خمس و زكات آن واجب شده از بين رفته باشد ، بايد مال او را به خمس و زكات و قرض و نذر و مانند اينها قسمت نمايند مثلًا اگر چهل تومان خمس بر او واجب است و بيست تومان به كسى بدهكار است و همه مال او سى تومان است بايد بيست تومان بابت خمس و ده تومان به دين او بدهند .
مسأله 2000 - كسى كه مشغول تحصيل علم است و اگر تحصيل نكند مىتواند براى معاش خود كسب كند ، چنانچه تحصيل آن علم ، واجب يا مستحب باشد ، مىشود به او زكات داد . و اگر تحصيل آن علم ، واجب يا مستحب هم نباشد ، زكات دادن به او اشكال ندارد تا مادامى كه كسب نكرده و چيزى بدست نياورده باشد .
زكات فطره
مسأله 2001 - كسى كه پيش از غروب شب عيد فطر ولو يك آن قبل از آن باشد ، بالغ و عاقل و هشيار است ، و فقير و بنده كس ديگر نيست ، بايد براى خودش و كسانى كه نانخور او هستند ، هر نفرى يك صاع كه مقدار آن از سه كيلوگرم 25 مثقال و 18 نخود كمتر است گندم يا جو يا خرما يا كشمش يا برنج يا ذرت و مانند اينها به مستحق بدهد و اگر پول يكى از اينها را هم بدهد كافى است .
مسأله 2002 - كسى كه مخارج سال خود و عيالاتش را ندارد و كسى هم ندارد كه بتواند مخارج سال خود و عيالاتش را بگذراند فقير است و دادن زكات فطره بر او واجب نيست .