گوسفند است اگر فقير باشد . و اما اگر به او نگاه كند هرچند از روى شهوت باشد و مَنى از او بيرون نيايد اگرچه حرامى بجا آورده ، ولى كفاره ندارد .
مسئله 231 : محرم مىتواند به غير از آنچه گفته شد از عيال خود لذت ببرد بنابر اظهر ولى احوط ترك استمتاع است مطلقاً .
6 - استمناء
مسئله 232 : هرگاه محرم با آلت خود بازى نمود و منى از او بيرون آمد حكمش حكم كسى است كه با زن خود نزديكى كرده باشد ، بنابراين اگر استمناء در احرام حج پيش از وقوف در مزدلفه باشد حجش فاسد خواهد بود ، و لازم است حج را تا آخر بجا آورده و در سال بعد اعاده نمايد ، همچنانكه اگر اين كار را در عمره مفرده پيش از فراغت از سعى بكند عمرهاش فاسد بوده و لازم است آن را به پايان رسانده و يك ماه در مكه توقف نموده سپس به يكى از مواقيت رفته و از آنجا براى عمره مفرده احرام ببندد ( چنان كه در مسئله 223 بيان شد ) و كفاره استمناء مانند كفاره جماع است ، و چنانچه بدون بازى با آلت استمناء نمود مثل اينكه