شمردهاند از آنانند . همچنين احتمال مىرود مراد از دوازده خليفه ، در زمان عزت خلافت و قدرت اسلام و جريان صحيح امور باشد . « 1 »
« كشف المشكل » هم گويا بهطور كامل مشكل را حل كرده است ! وى مىگويد :
اين دوازده تن ، از اصحاب نيستند و عبارت است از : يزيد ، معاويه بن يزيد ، عبد الملك ، وليد ، سليمان ، عمر بن عبد العزيز ، يزيد بن عبد الملك ، هشام بن عبد الملك ، وليد بن يزيد ، يزيد بن وليد بن عبد الملك ، ابراهيم بن وليد ، مروان بن محمد . ايشان عبد اللّه بن زبير را به خاطر اينكه از اصحاب است نياورده و مروان را هم غاصب دانسته است . « 2 »
سيوطى در كتاب « الحاوى للفتاوى » ، مىگويد :
فانه لم يقع الى الآن وجود اثنى عشر اجتمعت الامة على كل منهم . « 3 »
« تاكنون اجماعى براى اينكه خلفاى دوازدهگانه چه كسانى هستند ، محقق نشده است . »
تا اينجا بس است ، اشكالات عديدهى اين تفاسير نادرست و پندارهاى باطل از حديث رسول خدا به وضوح نمايان است . تمام اين ادعاها ، بىهيچ اساسى ، غير از سليقهى شخصى و نيز حبّ و بغض چيزى ديگر نيست ؛ و هيچ جايگاهى در ميان عقلا ندارد .
اين ادعاهاى باطل ، هركدام به تنهايى و نيز مجموع آنها ، اشكالات عمدهاى دارند كه براى رعايت اختصار و عدم نياز ، تنها به اشكالات عمومى آنها اشاره مىشود :
1 - در برخى از اين ليستها نام حسن بن على ، كه با بيعت عمومى و به مدت
هامش
( 1 ) - تحفة الاحوذى ، ج 6 ، ص 391 .
( 2 ) - كشف المشكل من حدى الصحيحين ، مسند جابر ابن سمرة ، ج 1 ، ص 450 ، رقم 427 / 520 .
( 3 ) - الحاوى للفتاوى ، ج 2 ، ص 85 .