6 - آشنايى با فضاى كتابت متن
آشنايى با زمان كتابت متن و فضاى سياسى ، اجتماعى ، علمى و . . . حاكم بر آن و نيز ديدگاه نويسنده اوليه ، نقش عمدهاى در ارائه ترجمهاى خوب دارد .
شما به ترجمههاى آيات قرآن توجه كنيد . گاه ترجمه برخى آيات بدون توجه به فضاى نزول آيه اساساً امكانپذير نيست . و چه بسا با آشنايى با آن فضا ، آيه درخشش ويژهاى بيابد كه قبل از آن فهمش دشوار به نظر مىرسيد .
ترجمه قرآن
جواز و عدم جواز ترجمه قرآن از مباحثى است كه همواره مورد توجه انديشمندان اسلامى قرار گرفته است .
در اين باره برخى قائل به جواز ترجمه شدهاند و عدهاى آن را جايز نشمرده و فتوا به تحريم دادهاند . برخى نيز ترجمه آن را مشروط به عدم امكان فهم زبان قرآن دانستهاند و عدهاى نيز اساساً امكان ترجمه قرآن را منكر شدهاند .
از جمله انديشمندان قرآنى « محمد رشيد رضا » است كه به تفصيل در اينباره سخن رانده و ترجمه لفظى قرآن را تحريم نموده است . « 1 »
امام شافعى از ائمه اربعه اهل سنت نيز فتوا به تعليم لغت عربى بر همه مسلمانان داده است چرا كه قرآن به زبان عربى است .
زرقانى نيز در « مناهل العرفان » هشت دليل بر عدم جواز ترجمه ذكر كرده است . « 2 »
حنابله معتقدند كه نماز به فارسى باطل است و آنكه نمىتواند سوره حمد را به زبان عربى بياورد ، آنچه را كه مىتواند ، بايد به عربى تلفظ كند و اگر توان قرائت آن به زبان عربى نداشت ، فاتحه از او ساقط مىشود و لازم است در نماز به قدر سوره حمد قيام كند . « 3 »
هامش
( 1 ) - المنار ، ج 9 ، ص 326 .
( 2 ) - مناهلالعرفان ، ج 1 ، ص 440 .
( 3 ) - ر . ك تفسير المنار ، ج 9 ، ص 336 .