و ابداع شده و به وسيلهء رسول وحى و روح الأمين ، بر قلب مبارك حضرت محمّد بن عبد اللَّه صلى الله عليه و آله نازل شده است و هيچ فرد و يا گروهى و حتّى تمام جهانيان از جنّ و انس را ياراى مقابله با آن ، حتّى به آوردنِ يك سوره نيست . شاهد مطلب ، آيات زير است :
1 . « قُلْ لَئِنِ اجْتَمَعَتِ اْلإِنْسُ وَ الْجِنُّ عَلى أنْ يَأْتُوا بِمِثْلِ هذا الْقُرْآنِ لا يَأْتُونَ بِمِثْلِهِ وَ لَوْ كانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهيرً » ؛ « 1 » اى پيامبر ! اعلام كن : اگر انسانها و اجنّه ، بدين منظور كه كتابى همانند اين قرآن بياورند گرد هم آيند ، نظير آن را نتوانند آورد ، گرچه آنان ياور و پشتيبان هم باشند .
2 . « أمْ يَقُولُونَ افْتَراهُ قُلْ فَأْتُوا بِعَشْرِ سُوَرٍ مِثْلِهِ مُفْتَرَياتٍ وَ ادْعُوا مَنِ اسْتَطَعْتُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ إنْ كُنْتُمْ صادِقينَ » ؛ « 2 » آيا كافران مىگويند : اين قرآن ، وحى الهى نيست ؟ خود او به هم بسته و به خدا نسبت مىدهد ؟ بگو : اگر راست مىگوييد ، شما هم با كمك همهء فصحاى عرب ، بدون وحى خدا ، ده سوره مانند اين قرآن بياوريد .
3 . « وَ إنْ كُنْتُمْ فى رَيْبٍ مِمّا نَزَّلْنا عَلى عَبْدِنا فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِنْ مِثْلِهِ » ؛ « 3 » و اگر از سوى اين كتاب كه بر بندهء خويش ( محمّد ) فرستادهايم ، در شكّ و ترديد هستيد ، يك سوره نظير آن را بياوريد . .
دين الهى يكى و شرايع آسمانى پنج تا است
مسئلهء 22 . مستفاد از ادلّه اين است كه : حقيقت و ماهيّت شرايع آسمانى كه به وساطت سفيران وحى و انبياى عظام ، به مجامع بشرى ابلاغ شده ، در تمام عصرها و زمانها يكى است .
و آن حقيقت مسلّم و ثابت كه قدر مشترك بين همهء شرايع است ، از نظر اصول اعتقادى ، عبارت است از : اذعان به توحيد و رسالت و معاد ، و تبرّى از شرك و كفر .
و از نظر فروع عملى ، عبارت است از : تعدادى از اركان واجبات و محرّمات كه
هامش
( 1 ) . سورهء اسراء ، آيهء 88 .
( 2 ) . سورهء هود ، آيهء 13 .
( 3 ) . سورهء بقره ، آيهء 23 .