تفسير :
آيا به چشم دل نديدى كه خداوند آنچه را در آسمانهاست از فرشتگان و ارواح مطهَّره و نجوم و غير آنها و آنچه را در زمين است از معدنها و نباتات و حيوانات و غير آنها را مىداند .
هيچ نجوا و رازگويى ميان سه نفر محقّق نمىشود الّا اين كه خداوند چهارمى آنهاست ، و نه ميان پنج نفر مگر آن كه او ششمى آنهاست و نه كمتر از آن و نه بيشتر از آن مگر اين كه او با آنان است در هر كجا كه باشند . سپس در روز قيامت همه را به آنچه كردهاند ( يا به حقيقت آنچه كردهاند كه همان جزاى آنها باشد ) آگاه مىسازد حقّاً كه خدا به همه چيز داناست .
از ضروريات است كه خداوند - تبارك و تعالى - در ازل ، عالم بوده به هر معلومى ، و تغيير در علم او نيست ، و علم او به اشياء ، پيش از وجود آنها ، و بعد از وجود آنها تفاوت ندارد ، و در ازل مىدانسته آنچه در ابد پيش مىآيد و جميع اشياء مانند ذرات هوا و قطرات دريا و عدد مثقال كوهها و برگ درختان و ريگ بيابانها و نفس كشيدن هر جاندارى ، نزد علم او هويدا و ظاهر است و در ازل ، به همهء اشياء ، چه كلّى و چه جزئى ، چه نهانى چه آشكارا ، عالم بوده است .
( آيهء 8 ) ( أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ نُهُواْ عَنِ النَّجْوَى ثُمَّ يَعُودُونَ لِمَا نُهُواْ عَنْهُ وَ يَتَنجَوْنَ بِالْإِثْمِ وَالْعُدْوَ نِ وَ مَعْصِيَتِ الرَّسُولِ وَ إِذَا جَآءُوكَ حَيَّوْكَ بِمَا لَمْ يُحَيّكَ بِهِ اللَّهُ وَ يَقُولُونَ فِى أَنفُسِهِمْ لَوْلَا يُعَذّبُنَا اللَّهُ بِمَا نَقُولُ حَسْبُهُمْ جَهَنَّمُ يَصْلَوْنَهَا فَبِئْسَ الْمَصِيرُ )
اعراب :
نهوا فعل ماضى مجهول ، حيّوك فعل ماضى ، و يحيّك فعل مضارع ، و كاف در هر دو مفعول . حسبُهم جهنّم مبتدا و خبر است .
تفسير روان (فارسى) — صفحه 137
پدیدآورندگان: الشيخ علي المشكيني
ص۱۳۷