[ علم و احاطهء الهى و بطلان شرك ]
تفسير :
علم به زمان وقوع قيامت ، تنها به او ( خدا ) بر مىگردد ؛ جز او هيچ كس نمىداند كه قيامت در چه زمانى واقع مىشود
وَ مَا تَخْرُجُ مِن ثَمَرَ تٍ . . . : و ميوهجات از غلافهاى خود بيرون نمىآيند و هيچ حيوان و انسانى باردار نمىشود و بارش ( فرزندش ) را فرو نمىنهد مگر به علم خداوند يعنى كيفيت اجزاء و كوچكى و بزرگى و طعم و رنگ و بوى ميوهها و كيفيت انتقال اطفال در ارحام و پسر و دختر بودنشان و نر و ماده بودن حمل حيوانات و كامل و ناقص بودن آنها و زشت و زيبا بودنشان و مدّت ايام حمل و ساعت وضع حمل را خدا مىداند .
وَ يَوْمَ يُنَادِيهِمْ . . . : و روزى كه خداوند مشركان را از روى توبيخ ندا مىدهد كه كجايند شريكان من ؛ يعنى آنها كه شريك من مىپنداشتيدشان ؟ گويند : ما كه با مرگ و ديدن برزخ و روشن شدن حقايق به تو اعلام كرديم كه هرگز از ما شاهدى كه گواهى دهد بر اين كه تو شريك دارى نيست .
وَ ضَلَّ عَنْهُم . . . : و آنچه پيش از آن مىخواندند و مىپرستيدند - يعنى بتهايى كه در دنيا به خدايى و مقرّب بودن و شفيع بودن پذيرفته بودند - از آنها گم مىشود و يقين مىكنند كه براى آنها هيچ راه فرارى از عذاب و عقاب نيست .
[ بىظرفيتى بشر در خير و شر ]
( آيهء 49 و 50 ) ( لَّا يَسَمُ الْإِنسنُ مِن دُعَآءِ الْخَيْرِ وَ إِن مَّسَّهُ الشَّرُّ فَيُوسٌ قَنُوطٌ * وَ لَلِنْ أَذَقْنهُ رَحْمَةً مّنَّا مِنم بَعْدِ ضَرَّآءَ مَسَّتْهُ لَيَقُولَنَّ هذَا لِى وَ مَآ أَظُنُّ السَّاعَةَ قَآلِمَةً وَ لَلِن رُّجِعْتُ إِلَى رَبّى إِنَّ لِى عِندَهُو لَلْحُسْنَى فَلَنُنَبّئَنَّ الَّذِينَ كَفَرُواْ بِمَا عَمِلُواْ وَ لَنُذِيقَنَّهُم مّنْ عَذَابٍ غَلِيظٍ )