در آن از آنچه صلاح آن حيوان در آن است نقصى مىيابى ؟ پس از كجاست اين حُسن تقدير و لطف تصوير در آفريدن مور حقير ، مگر از تدبير مدبرى كه در قدرت او صغير و كبير و جليل و حقير مساوى است ؟ « 1 » وَ أَنزَلْنَا مِنَ السَّمَآءِ مَآءً فَأَنبَتْنَا فِيهَا مِن كُلّ زَوْجٍ كَرِيمٍ : و از آسمان آبى به صورت باران و برف و تگرگ فرود آوريم ، پس به سبب آن در زمين از هر گياهى جفتى نفيس و پرارزش و يا از هر صنف ، گياهى نيكو و پرمنفعت رويانديم ، كه هر يك را شكلى و رنگى و بويى و طعمى و خاصيتى و منفعتى است .
يكى غذاى بدن مىشود و ديگرى قوّت تن ، يكى زهر جان گزا و ديگرى ترياق روح افزا ، آن جان ستاند و اين روح بخشد ؛ يكى خواب مىآورد و ديگرى خواب از چشم مىبرد ، يكى مفرّح جان و ديگرى سبب اندوه بىپايان ، يكى سرد و ديگرى گرم ، يكىتر است و ديگرى خشك ، و حال آن كه همه از يك زمين روييده و از يك چشمه آب خوردهاند .
( آيهء 11 ) هذَا خَلْقُ اللَّهِ فَأَرُونِى مَاذَا خَلَقَ الَّذِينَ مِن دُونِهِى بَلِ الظلِمُونَ فِى ضَللٍ مُّبِينٍ
لغت :
أرونى فعل امر از باب افعال و مصدر آن « إرائه » به معنى نشان دادن است .
تفسير :
خداى تعالى به اين امور بر عزّت خود استدلال فرموده كه آن كمال قدرت اوست و بر حكمت خود كه كمال علم اوست . و فرموده است :
هذَا خَلْقُ اللَّهِ فَأَرُونِى مَاذَا خَلَقَ الَّذِينَ مِن دُونِهِ : اينها كه ياد شد از آسمان و زمين و كوه
هامش
( 1 ) . به توحيد المفضّل ، ص 111 رجوع شود .