فرمود ، اين تواضع را برايش انجام دادم . »
2888 . خداوند عزوجل به موسى - عليهالسّلام - وحى فرمود : « اى موسى ! آيا مىدانى چرا از بين تمام خلقم با تو سخن گفتم ؟ گفت : پروردگارا به چه علت ؟ خداوند وحى فرمود : اى موسى ! تمام بندگانم را زيرورو كردم ، كسى كه در برابر من از تو در نفس خودش خوارتر باشد ، نيافتم . اى موسى ! تو چون نماز مىخوانى صورتت را بر خاك مىگذارى . »
2889 . خداوند به داود - عليهالسّلام - وحى فرمود : « اى داود ! همچنانكه نزديكتر بندگان به خدا اهل تواضع هستند ، دورترين بندگان از خدا اهل تكبّرند . »
2890 . در وصيت اميرالمؤمنين عليهالسّلام - هنگام مرگ آمده است : « بر تو باد به تواضع ، كه برترين عبادت است . » « 1 »
بيان
بدن مؤمن در برابر خداوند متواضع نمىشود و به حيات معنوى زنده نمىشود ، مگر وقتى كه تمام اعضا و جوارحش به عبوديت خدا و خدمت به او مشغول شود و البته تواضع هر عضوى متناسب با خودش است .
وقتى بنده به چنين خدمتى مشغول شد ، غفلتهاى ظاهر - كه به اعضاء و جوارح او مربوط است - بر طرف مىشود و از اين رو خداوند فرمود : « بدنت را متواضع كن تا هرگز غفلت نكنى . » بخش قبلى حديث نيز كه فرمود : « همت و تلاشت را به يك جهت متمركز كن . » گواه صادقى بر اين مدعاست .
اما اگر چنين نشود و اعضا ، در پيشگاه خدا متواضع نشود و به وظايف عبوديت در پيشگاه خدا قيام نكند و تمام اعضا ، فرمانبردار حضرت حق تعالى نباشد ، بلكه
هامش
( 1 ) . نيز ، ر . ك : بخش 129 و 65 .