3799 . اميرالمؤمنين عليهالسّلام - فرمود : « با نرمش به مقابله با تيرهدلى برويد . »
بيان
خلقت انسان - از فرق سر تا نوك انگشت پا - دنيوى و خاكى است و در تمام امور زندگى به دنيا نيازمند است و از اين رو لازم است كه در نفسش دوستى دنيا وجود داشته باشد تا بتواند از آن استفاده كند .
علاوه بر آنكه كسب درجات و الا و نتايج اخروى به وسيله اعمال صالح ممكن است و نيز سير انسان در كمالات معنوى وابسته به اين است كه سالم باشد و قدرت استفاده از مظاهر دنيا را داشته باشد .
بنابراين منظور از حب در كلام خداوند كه فرمود : « در دلش دوستى دنيا نمىبينم . » جز دوستىاى كه انسان را از خدا و ياد او باز دارد ، چيزى نيست . امّا اگر بنده از توجه به عالم ماده و آنچه از دنيا ، كه خداوند سبحان براى ادامهء زندگى انسان فراهم نموده دل كنده و در عين حال نفس خود و دنيا را دوست داشته باشد ؛ چنين دوستى و حبّى مذموم نيست و در دعايى كه از پيامبر اكرم - صلّى اللَّه عليه وآله وسلّم - نقل شده آمده است : « پروردگارا ! دنيا را بزرگترين همت و مقصود ما و نهايت علم و فهم ما قرار مده . » از اين دعا چنين بر مىآيد كه آن قدرى كه از دنيا مذموم است آن است كه دنيا ، بزرگترين همت و مقصود و نهايت فهم و درك انسان باشد ؛ امّا صرف اهتمام به دنيا و توجه به آن براى ادامه حيات ممنوع نيست . « 1 »
هامش
( 1 ) . نيز ، ر . ك : بخش 175 .