مورد خطاب واقع شدن چيست ؟ حضرت فرمود : « فرشتهاى نزد او مىآيد و در دلش چنين و چنان نقش مىكند . »
2184 . محمد بن مسلم مىگويد : در خدمت حضرت صادق - عليهالسّلام - دربارهء كسى كه مورد خطاب فرشتگان است ، صحبت كردم . حضرت فرمود : « او صدا را مىشنود ، ولى كسى را نمىبيند . » عرض كردم : خداوند كار شما را به سامان رساند ، از كجا بداند كه آن سخن فرشته است ؟ حضرت فرمود : « به او آرامش و اطمينانى داده مىشود كه بداند او فرشته است . »
2185 . بريد عجلى مىگويد : از امام صادق - عليهالسّلام - دربارهء رسول ، نبى و محدَّث ( مورد خطاب فرشتگان ) سؤال كردم . حضرت فرمود : « رسول كسى است كه فرشتگان نزد او مىآيند و ايشان را مىبيند و فرشته از طرف خداوند تبارك و تعالى چيزى به او ابلاغ مىكند ، نبى كسى است كه فرشته را در خواب مىبيند ، همانطور كه رسول در بيدارى ديده است و محدّث كسى است كه سخن فرشته را مىشنود و فرشته در گوشش مطلب را وارد و در دلش نقش مىكند . »
بيان
اينكه خداوند كلام فرشتگان را - آنگونه كه ما مىفهميم - به بندگان خاص خود بشنواند ، قطعاً مثل سخن گفتن ما با يكديگر در گفتگوهاى ظاهرى و محسوس نيست بلكه با دقت در چگونگى شنيدن كلام فرشتگان ، با توجه به ويژگىهاى عالم خودشان از يك سو و ويژگيهاى خلقت مادى انسان و نيز خلقت نور و تمثّلى بشر از سوى ديگر روشن شود تا معلوم مىشود ، شنيدن كلام فرشتگان ، جز با صورت تمثّلى مجرد متناسب با خلقت خاص و تجرد آنان براى ما ميسّر نيست ، از همين رو خداوند سبحان فرموده است : « ديدهء دلش را به روى جلال و عظمت خود مىگشايم و كلام خودم و فرشتگانم را به او مىشنوانم . » با اين توضيحات ، چگونگى شنيدن كلام فرشتگان توسط پيامبران و جانشينان ايشان - عليهمالسّلام - و آنان كه مورد عنايت خاص پروردگار واقع شدهاند ، روشن مىشود .
سر الإسراء في شرح حديث المعراج (فارسى) — صفحة 173
مساهمون: الشيخ علي سعادت پرور (پهلوانى تهرانى)
ص١٧٣