2013 . امام باقر - عليهالسّلام - از پدران بزرگوارش از پيامبر - صلّى اللَّه عليه وآله وسلّم - نقل مىفرمايد كه فرمود : « عبادت خداوند هفتاد جزء است و برترين جزء آن ، حلال جويى است . »
2014 . پيامبر - صلّى اللَّه عليه وآله وسلّم - فرمود : « هر كس روز را خسته از رنج حلال جوئى شب كند ، در حالى روز را شب كرده كه خدا او را آمرزيده است . »
بيان
از اين بخش از حديث معراج و آنچه در توضيح آن ذكر شد ، بر مىآيد كه حلال جويى بخشى از عبادت و بلكه نه جزء از ده جزء آن است و علت آن اين است كه غذاى حلال و ديگر امورى كه به بقاى زندگى انسان مربوط است ، در فعاليتهاى جسمانى و آمادگى انسان براى عبادت و خدمت در راه خدا ، تأثير بسزايى دارد و اگر غذا و مال از راه حلال تهيه نشده باشد ، توفيق عبادت ويژه پيدا نشده و نتيجهء عبادت در وجود او آشكار نخواهد شد و نور كارهاى شايسته را در دل خويش نمىيابد .
اما ظاهر دو آيه و رواياتى كه در توضيح حديث ذكر گرديد ، عموميّت طلب هر حلال مشروعى را كه سبب گذران زندگى و ارائه حيات باشد ، افاده مىنمايد - هر چه از راه پيشه ورى و بازرگانى باشد و چه هر شغل و كار ديگرى - ، بنابراين اگر وظيفهء شرعى ايجاب كند كه انسان ، صدقات و هدايا يا وجوه شرعيه را بپذيرد ، اين خود از اقسام طلب حلال خواهد بود . « 1 »
هامش
( 1 ) . نيز ، ر . ك : بخش 34 ، 11 ، 48 ، 49 و 268 .