هر سه نوع صبر را داشتهاند : صبر بر طاعت و تحمل رنج آن ، - بلكه اساساً رنجى در آن حس نكردهاند - ، صبر بر پرهيز از نافرمانى و گناه ، بدون ناخرسندى درونى از ترك معاصى و بلكه منظور و مقصود درونىشان همان ترك گناه بوده به طورى كه از انجام - يا حتى ارادهء انجام آن - ناراحت و دلتنگ مىشوند و با صبر و به حساب خدا گذاشتن ، اذيتهايى را كه در راه خدا به آنها مىرسيده ، تحمل كردهاند و بلايى كه از ناحيه خدا به آنها مىرسد ، بلا نمىدانند . از اين بيان مقصود پيامبر - صلّى اللَّه عليهو آله وسلّم - از درجه عالى و مقام بلندى كه براى زاهدان امتش درخواست كرده ، روشن مىشود .
133
بردبارىاى كه عجله در آن راه نداشته باشد
« پروردگارا ! بردبارى و حلمى روزيشان كن كه عجله در آن راه نداشته باشد . »
قرآن كريم
1843 . « و استغفار ابراهيم براى پدرش نبود ، جز به خاطر عمل به وعدهاى كه به او داده بود و آنگاه كه برايش روشن شد كه او دشمن خداست ، از او بيزارى جست . همانا ابراهيم بسيار خدا ترس و بردبار بود . »
1844 . « گفتند : اى شعيب ، آيا نمازت به تو امر مىكند كه ما آنچه را پدران ما مىپرستيدند رها كنيم يا آن طور كه دلمان مىخواهد در اموالمان تصرف كنيم ، همانا تو بردبار و راه يافته هستى . »
حديث
1845 . امام زين العابدين - عليهالسّلام - مىفرمود : « دوست ندارم به قيمت خوارى نفسم ، نعمتهاى سبز و سرخ نصيبم شود و هيچ جرعهاى دوست داشتنىتر