1693 . « دانشمندترين مردم ، ترسانترين آنها نسبت به خداوند سبحان است . »
1694 . « هرگاه از آفريدگار بترسى ( از غير او ) به سوى او مىگريزى . »
1695 . « هر كس بيشتر خدا را بشناسد ، از او بيشتر مىترسد . »
1696 . « نهايت علم و دانش ، ترس از خداوند سبحان است . »
1697 . « ترس ، مركب خوبى براى رسيدن به امنيت است . »
بيان
انسان مؤمن به خدا و معتقد به عقايد حقه و صحيح ، به گناه مبتلا نمىشود ؛ مگر وقتى كه از خدا غافل بوده و ياد او را فراموش كند . چنانكه در حديث آمده است : « زناكار در حالى كه مؤمن است ، زنا نمىكند . » اما براى كسى كه خدا را آنگونه كه حق معرفت اوست ، بشناسد و از راه شهود و معاينه به ياد او باشد ، خوف از عظمت الهى ، مانع از انجام گناه و مخالفت با خدا مىشود .
ظاهراً پيامبر - صلّى اللَّه عليهو آله وسلّم - در اين بخش از حديث براى زاهدان امتش همين درجه از خوف را - كه بعد از آن غفلتى وجود ندارد - درخواست كرده است كه سبب رسيدن آنها به بالاترين درجهء كمال مىشود و اين همان خوفى است كه خداوند متعال به علماءباللَّه نسبت داده ، چنانكه مىفرمايد : از ميان بندگان خدا ، فقط دانشمندان هستند كه از خدا مىترسند و گرنه شخص هراسان از گور و حساب و قيامت و آتش ، گاهى غفلت كرده و مخالفت پروردگار را مرتكب مىشود . « 1 »
هامش
( 1 ) . نيز ، ر . ك : بخش 63 ، 228 و 271 .