1165 . از على بن اسباط از ائمه - عليهمالسّلام - نقل شده است : « در موعظه خداوند به عيسى - عليهالسّلام - چنين آمده است . . . . » تا جايى كه امام - عليهالسّلام - در توصيف پيامبر - صلّى اللَّه عليهو آله وسلّم - مىفرمايد : « چشمان او مىخوابد و دلش نمىخوابد . »
1166 . امام باقر - عليهالسّلام - فرمود : « امام ده علامت دارد . . . و چشمش مىخوابد و دلش نمىخوابد . »
بيان
از اين بخش حديث و بخشهاى مشابه و آيات و روايات متناسب با آنها معلوم مىشود ، انسان ، غير از زندگى مادى و ظاهرى ، زندگى باطنى و معنوى هم دارد كه جز با علم و يقين و معرفت بنده نسبت به خداوند متعال و مشاهدهء جمال و كمال و صفات عاليه و اسماء حسنى و فناى فى اللَّه و بقاى او حاصل نمىشود . خداوند درك چنين زندگى را به همه ما روزى فرمايد .
هر چند بعضى روايات مذكور اشاره به اختصاص اين مقام بلند به پيامبر - صلّى اللَّه عليهو آله وسلّم - و ائمه - عليهمالسّلام - دارد اما از ظاهر آياتى كه ذكر شد و نيز بعضى روايات و بخشهاى مختلف حديث معراج بر مىآيد كه براى غير آن بزرگواران نيز قابل دسترسى است .
اما چگونگى جمع بين اين اخبار ، به راحتى از روايت منقول از حضرت رضا - عليهالسّلام - معلوم مىشود كه عدهاى از فقها و متكلمين فرقههاى گوناگون ، نزد آن حضرت بودند . يكى از ايشان از حضرت سؤال كرد : دليل اينكه شما از آنچه در دل مردم است خبر مىدهيد ، چيست ؟ حضرت فرمود : « آيا نشنيدهاى كه پيامبر - صلّى اللَّه عليهو آله وسلّم - فرمود : از زيركى و تيزبينى مؤمن بپرهيزيد كه همانا او به نور الهى مىبيند ؟ گفت : آرى . حضرت فرمود : هيچ مؤمنى نيست مگر اينكه يك تيزبينى دارد كه به واسطه نور پروردگار به اندازه ايمان و ميزان بينش و دانشش مىبيند و خداوند آنچه را در ميان تمام مؤمنان تقسيم كرده است ، در ما امامان جمع كرده و يكجا قرار داده است . »
سر الإسراء في شرح حديث المعراج (فارسى) — صفحة 187
مساهمون: الشيخ علي سعادت پرور (پهلوانى تهرانى)
ص١٨٧