1018 . نيز از اميرالمؤمنين - عليهالسّلام - نقل شده است كه فرمود : « از بىوفايان صميميت و برادرى مطلب ، بلكه آن را از اهل وفا طلب كن . »
1019 . « از گسستگى و بريدن بپرهيز كه خويى ننگين است . »
1020 . « آبرويت چون جسمى جامد ، محفوظ است تا اينكه درخواست و خواهشى آن را سيال كرده و قطره قطره مىريزد ، پس متوجه باش كه آن قطرات را نزد چه كسى مىريزى . »
1021 . « پروردگارا ! با توانگرى آبرويم را حفظ كن و آن را مريز . »
1022 . « اهل بهشت مؤمنان خوش برخورد نرمخو هستند . »
1023 . « جانها با خوش برخوردى و صميميت به يكديگر انس و الفت مىگيرند . »
بيان
با توجه به آيات و روايات مذكور و توضيحات ذكر شده روشن مىشود حيا ، از ويژگىهاى اهل آخرت است كه فروتنى و ترك خودبينى ثمرهء آن است . آنان به دليل داشتن اين فضيلت نفسانى ، با بندگان خدا انس مىگيرند ، با ديد رأفت و رحمت به آنان مىنگرند و به عيوبشان توجهى ندارند . در برابر اين ويژگى پسنديده ، هتاكى ، پررويى و درشتخويى است كه تكبر و خودبينى و بيزارى و پراكندگى مردم از نتايج آن است . آنچه در اينجا بايد بدان توجه كرد اين است كه اگر چه حيا ، از ويژگىهاى نيكان و اهل آخرت است اما اعمال آن در همه جا و بدون توجه به مصلحت دين و آخرت جايز نيست . آنجا كه وظيفهء انسانى و اخلاقى بر خلاف آن اقتضا مىكند ، حيا جايى ندارد بلكه لازم است صلاح دين و آخرت مراعات شود ؛ چنانكه در روايت مذكور از امام صادق - عليهالسّلام - به همين مطلب اشاره شده است : « هر كس حيا كند و خجالت بكشد ، دانشش سطحى و ضعيف خواهد بود . » بنابراين حيا و خجالت در راه كسب دانش ، سبب محروميت از علم و كسب فضيلت خواهد شد .
سر الإسراء في شرح حديث المعراج (فارسى) — صفحة 139
مساهمون: الشيخ علي سعادت پرور (پهلوانى تهرانى)
ص١٣٩