997 . « هر كس عيبهاى ديگران را بنگرد و زشت بشمارد ولى آنها را در وجود خود بپسندد ، احمق است . »
998 . « دل نادان ، پشت زبان اوست . »
بيان
مطلب قابل توجه در اين بخش از حديث اين است كه مقصود از جهال و نادانان تنها جاهلان و بىخبران از تكاليف شرعى و اجتماعى و ترك كنندگان وظيفه نيست ؛ بلكه ، هرگاه وابستگىها مانع از عمل به وظايف الهى و به كارگيرى توانايىهاى انسانى و كسب نور و روشنى از عقل و دين در شخصى شود ، او نادان و احمق است و هيچ فرقى نمىكند كه در درجات زندگى ، امور اجتماعى و مدارج علمى به چه حدى رسيده باشد . از اطلاق كلام خداوند كه فرمود : « در آنان نادانى و نفهمى است . » و نيز روايات ذكر شده روشن مىشود ، تمام انواع نادانى و نفهمى ، نزد خداوند ناپسند و مورد بغض پروردگار و ائمه - عليهمالسّلام - است .
70
فروتنى نكردن براى معلم
« براى كسانى كه از آنها دانش فرامىگيرند فروتنىنمىكنند ، به نظر خودشان خردمند و از نظر عارفان و آشنايانبه حقايق امور افرادى نادان هستند . »
حديث
999 . از امام صادق - عليهالسّلام - نقل شده است كه فرمود : « من به سه نفر رحم مىكنم و حق است كه مورد ترحم واقع شوند : عزيزى كه بعد از عزت به ذلّت