آنان كه بدبخت [ و يا : خسته و رنجور ] گشته و سست و درمانده گرديدند و نيز از كسانى كه بر غير عمل تكيه مىكنند ، قرار مده .
نقش عمل از روى شوق و نتيجهى معنوى آن
از دو جملهى اوّل و دوّم : « مِمَّنْ نَوى فَعَمِلَ ، وَ لا تَجْعَلْنا مِمَّنْ شَقِىَ فَكَسِلَ » استفاده مىشود كه انجام عمل با شوق و رغبت مطلوب است ، نه از سر بى رغبتى ؛ زيرا عمل با نيّت و شوق و رغبت است كه نتيجهى معنوى خود را ظاهر مىسازد ؛ چرا كه در روايات وارده مىخوانيم :
- « أَلنَّيَّةُ أَساسُ الْعَمَلِ . » « 1 »
نيّت ، پايهى عمل است .
- « جَمِيلُ النِّيَّةِ سَبَبٌ لِبُلُوغِ الْأُمْنِيَّةِ . » « 2 »
نيّت نيكو ، دستاويزى براى رسيدن به آرزو است .
در مقابل ، كسالت و بىتوجّهى به عامل ، سبب بىاثر و خنثى شدن آن است ؛ چنان كه در احاديث آمده است :
- « رُبَّ عَمَلٍ أَفْسَدَتْة النِّيَّةُ . » « 3 »
چه بسا كردارى كه نيّت [ بد ] آن را تباه مىسازد .
- « رِزْقُ الْمَرْءِ عَلى قَدْرِ نِيَّتِهِ . » « 4 »
روزى هر كس به اندازهى نيّت او است .
از اين گذشته ، اين دو جمله گوياى آن است كه خواننده در عمل چگونه بايد باشد ؛ و به او توجّه مىدهند كه اين گونه عمل كردن را نيز بايد از خدا خواست ؛ زيرا مىفرمايد : « أَللَّهُمَّ اجْعَلْنا » .
نكتهى ديگرى در ذكر اين دو خواسته و خواستهى ديگر كه در شب اوّل ماه صيام به قرائت آن امر فرمودهاند ، وجود دارد كه به آن اشاره خواهد شد .
هامش
( 1 ) . فهرست موضوعى غرر و درر ، باب النّية ، ص 398 .
( 2 ) . همان .
( 3 ) . همان .
( 4 ) . همان .