اتفاقاً در مسألهاى گير كرد ، يكى دو ساعت روى آن فكر كرد ، حل نشد ، شب از نيمه گذشت و خيلى خسته شده بودع هيچ به ياد عروس خانم نيست ، از جا برخاست كه بيرون برود و قدرى استراحت كند تا فكرش آزاد شده دوباره به مطالعه بنشيند .
وقتى از اطاق بيرون رفت ، عروس خانم به سراغ كتاب آمد و حل مسألهاى را كه داماد در آن مانده بود ، نوشته و روى كتاب گذاشت و رفت سرجايش نشست ؛ ملاصالح به اطاق آمد و مسئلهء حل شده را ديد ، كتاب را بسته ، سپس متوجه حضور عروس خانم شد .
دربارهء حافظه ملاصالح مىنويسند كه او خيلى كم حافظه بوده است ، به طورى كه بعضى اوقات خانهاش را گم مىكرد ، اما همين شخصى كه خانهاش را گم مىكرد ، بر اثر فعاليت و استقامت و توجه به كار به جايى رسيد كه توانست براى كافى شريف بهترين شرحها را بنويسد ؛ شرح كافى نوشتن ، معنايش اين است كه نويسنده بايد در اصول متخصص باشد ، در تفسير تخصص داشته باشد و نيز متخصص در روايات هم باشد ؛ اگر اين شرح را بخواهيم به صورت كتابهاى معمولى چاپ كنيم تقريباً بيست جلد مىشود .
چگونه مىشود ، كسى كه خانهاش را گم مىكرده به اين مقام مىرسد ؟ اين بر اثر فعاليت ، استقامت و توجه به جوانب كار است . به قول قرآن شريف « فاذا فرغت فانصب » ، اين كه مىگويند : چگونه
جهاد با نفس (فارسى) — صفحة 300
مساهمون: الشيخ حسين المظاهري
ص٣٠٠