اسماء اشاره عبارتند از پنج لفظ براى شش معنا به اين شرح .
1 - ذا براى اشاره بمفرد مذكّر .
2 - ذان و ذين براى اشاره به تثنيه مذكّر .
3 - تا و تى و ذى و ته و تهى و ذهى براى اشاره بمفرد مؤنّث .
4 - تان و تين براى اشاره به تثنيه مؤنّث .
5 - اولاء ( با مدّ و قصر آخر ) براى اشاره بجمع مذكّر و مؤنّث .
تنبيه
مخفى نماند كه لفظ « ذا » براى اشاره به نزديك بوده و براى اشاره به متوسط كلمه « ذاك » را به كار برده و براى اشاره به دور از « ذلك » استفاده مينمايند .
تبصره
مجموع الفاظ اسم اشاره كه با كاف خطاب استعمال ميشوند سى و شش بوده كه يازده تاى آن مكرّر است و پس از حذف آنها باقيمانده بيست و پنج لفظ مىشود و چنانچه در كتاب افاضه ذكر نمودهايم اين الفاظ بشرح زير مىباشند :
اسم اشاره
ذاكّ : نشان دادن يك مذكّر به مخاطبى كه مذكّر است .
ذاكما : نشان دادن يك مذكّر به مخاطبى كه دو مذكّر مىباشند .
ذاكم : نشان دادن يك مذكّر به مخاطبى كه گروه مردان مىباشند .
ذاك : نشان دادن يك مذكّر به مخاطبى كه مؤنّث مىباشند .
ذاكما : نشان دادن يك مذكّر به مخاطبى كه دو مؤنّث مىباشند .
ذاكنّ : نشان دادن يك مذكّر به مخاطبى كه گروه زنان مىباشند .
ذانكّ : نشان دادن دو مرد به مخاطبى كه مذكّر است .
قواعد صرف و نحو و روش تجزيه و تركيب (فارسى) — صفحة 89
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٨٩