فعل متصرف و غير متصرف
فعل متصرّف : عبارتست از فعلى كه داراى ماضى ، مضارع ، امر و ساير فروعات از قبيل اسم فاعل اسم مفعول باشد مانند اغلب افعال .
فعل غير متصرّف : آنست كه چنين نباشد اعم از آنكه بطور كلّى هيچ تصرّفى در آن نبوده همچون : نعم ، حبّذا ، بئس و ساء .
يا تصرّف در آن ناچيز و اندك باشد مانند : ليس و عسى كه چهارده صيغه ماضى را دارا بوده ولى مضارع ندارند .
يا نظير : زال ، انفك ، و فتى كه مضارع و اسم فاعل داشته ولى امر و مصدر ندارند .
فعل عام و فعل خاص
فعل عام : عبارتست از فعلى كه باعتبار معنايش تمام افعال را شامل شده و كلّيه حركات از مصاديق آن باشند و آنها چهار لفظ هستند به اين ترتيب :
كان ، ثبت ، وجد ، حصل .
و برخى از اهل ذوق آنها را در اين بيت آورده و گفته :
افعال عموم نزد ارباب عقول * كون است و وجود است و ثبوت است و حصول
فعل خاص : عبارتست از فعلى كه معناى محدود و مشخّصى داشته كه با ديگر افعال تباين و تضاد داشته باشد مانند ساير افعال .
فعل قلب و فعل جارحه
فعل از نظر انتسابش به مسمّى بر دو قسم است :
1 - فعل جارحه .