الف : تغيير در لفظ .
ب : تغيير در معنى .
امّا تغيير در لفظ آنست كه آن را از حالت رفعى به جزمى مبدّل مىسازد يعنى علامت رفع را از آخر آن ساقط و بجايش علامت جزم قرار مىدهد و شرح علامت رفع و جزم در فعل مضارع انشاء اللّه در مبحث اعراب و بناء خواهد آمد .
و امّا تغيير در معنى آنست كه اخبارى آن را به انشاء تبديل مىكند لذا فعل « تأكل » كه معنايش اخبار از خوردن است پس از آمدن « لاء » ناهيه بر سر آن اين معنا از آن زائل شده و بانشاء و ايجاد كفّ نفس از فعل تبديل مىشود .
3 - فعل نهى از جهاتى با فعل مضارع فرق دارد كه ذيلا به اهمّ آنها اشاره مىكنيم :
جهات فرق بين فعل مضارع و نهى
1 - فعل مضارع مرفوع است ولى فعل نهى مجزوم مىباشد .
2 - فعل مضارع از جمله اخبار محسوب شده ولى فعل نهى در زمره انشاءات داخل است .
3 - نون تأكيد بفعل نهى ملحق مىشود ولى بفعل مضارع وصل نميشود چه آنكه الحاق اين نون صرفا بافعال انشائى است .
4 - فعل مضارع صفت براى نكره واقع مىشود ولى فعل نهى چنين صلاحيّتى را ندارد .
5 - فعل مضارع حال واقع شده ولى نهى حال واقع نميشود .
6 - فعل مضارع خبر براى مبتداء واقع شده ولى نهى صلاحيّت براى آن را ندارد .
7 - فعل مضارع صله براى موصول قرار گرفته ولى نهى اينچنين نميباشد .
8 - فعل مضارع مضاف اليه واقع مىشود ولى نهى اينطور نيست .
9 - فعل مضارع مشترك بين حال و استقبال بوده ولى فعل نهى صرفا بر زمان حال دلالت دارد .