نيز ضرورتا لازم مىآيد چه آنكه بديهى است اگر براى او مثل ميبود بطور يقين او يعنى حقتعالى مثل مثل خود خوانده ميشد در نتيجه نفى مثل مثل صحيح و درست نمىبود چنانچه وقتى مىگوئى :
براى برادر زيد برادرى نيست مقصود اينستكه براى زيد برادرى نمىباشد و اين نحو تعبير از باب نفى ملزوم است بواسطه نفى لازمش و اللّه اعلم بالصّواب .
شرح فارسى :
توضيح
قوله : فى بيان معنى آخر : مقصود از معناى ديگر كلمهاى است كه اعراب اصلى آن تغيير كرده باشد .
قوله : على سبيل الاشتراك : يعنى اشتراك لفظى .
قوله : او التّشابه : يعنى تشابه كلمهاى كه اعراب اصلى آن تغيير كرده با كلمهاى كه در غير موضوعله خود استعمال شده است .
قوله : على انّ الاضافة للبيان : يعنى اضافه حكم به اعراب
قوله : بحذف لفظ : باء در [ بحذف ] بمناى سببيّت بوده و جار و مجرور متعلّق است به تغييّر .
قوله : و جاء ربّك : آيه ( 22 ) از سوره فجر .
قوله : و اسئل القريّة : آيه ( 82 ) از سوره يوسف .
قوله : ليس كمثله شئ : آيه ( 11 ) از سوره شورى .
قوله : لم يكن من هذا القبيل : بلكه از قسم ديگر مجاز يعنى كلمهاى كه در غير موضوعله استعمال شده باشد .
قوله : نفس الاعراب : نه كلمهاى كه داراى اعراب مزبور
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 289
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٨٩