مبيّن عبارتست از كلامى كه نقيض مجمل باشد پس در نتيجه به كلامى اين اسم گفته مىشود كه دلالتش بر معناى مراد روشن و واضح محسوب گردد اعمّ از آنكه بنفسه و بدون دخالت كلام ديگرى واجد اين وضوح بوده همچون آيه شريفه : وَ اللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ . * يا به واسطه غير خودش واضح و روشن گرديده شده كه البتّه آن غير را اصطلاحا « مبيّن » به صيغه اسم فاعل خوانند ، قابل توجّه و التفات است كه مبيّن ( به صيغه اسم مفعول ) همچون مجمل به اقسامى تقسيم مىشود چه آنكه مبيّن گاهى قول مفرد بوده و زمانى مركّب و على الاصحّ در پاره‌اى اوقات فعل مىباشد . و برخى از مردم در مبيّن بودن فعل مخالفت كرده و آن را قبول نكرده‌اند ولى اين رأى ضعيف و غير قابل اعتناء است . قوله : فهو متّضح الدّلالة : ضمير « هو » به مبيّن راجع است . قوله : سواء كان بنفسه : ضمير در « كان » به وضوح دلالت راجع است . قوله : و ينقسم كالمجمل الخ : مرحوم سلطان المحقّقين در حاشيه مىفرماين : آنچه در كتب اهل اصول معهود و معروف است آنكه مبيّن به صيغه