دلّ هذا الخبر الشّريف اللّائح منه آثار الصّدق على جواز قبول قول من عرف بالتّحرّز عن الكذب و ان كان ظاهره اعتبار العدالة ، بل ما فوقها ، لكنّ المستفاد من مجموعه انّ المناط فى التّصديق هو التّحرّز عن الكذب فافهم .
ترجمه : امّا فقيهى كه مرتكب قبائح و فواحش گردد مانند ارتكاب فقهاء عامّه و فسقه از علماء ايشان مبادا از آنها خبرى را كه بما استناد مىدهند بپذيريد و كرامتى را قبول نمائيد و امّا علّت اختلاط نمودن صدق و كذب با هم در اخبارى كه از ما شنيده شده اينست كه :
فسّاق اخبار و احاديثى از ما شنيدند ، سپس تمام را تحريف كرده و به واسطه نادانى و قلّت معرفت آنها را تحريف و جابجا نمودند و دسته ديگر عمدا و از روى علم بر ما دروغ بسته تا به طرف خود عوارض و طوارى دنيائى را كه باعث دخول در آتش و جهنّم است جلب كنند .
و دسته ديگرى كه نصّاب ما اهل بيت بوده و صبّ و قدح در ما را روا مىشمارند چون نتوانستند قدحى در ما وارد كنند ازاينرو پارهاى از علوم ما را فراگرفته و بدينوسيله خود را نزد دوستان و شيعيان ما موجّه قلمداد كردند و از طرفى ديگر نزد دشمنان ما شروع در تنقيص و جعل عيوب در ما نمودند و پس از آن به شماتت و تنقيص افزوده حتّى اضعاف مضاعف بر آنچه گفته بودند اضافه كردند و آنچه توانستند از اكاذيب و جعليّات كه ما از آنها برى و بر كنار هستيم بر ما بستند و در مقابل ضعفاء از شيعيان ما پنداشتند كه اين منقولات از علوم ما بوده و از ايشان پذيرفتند و بدين ترتيب اين دروغگويان هم خود گمراه شده و هم ديگران را گمراه كردند .
ايشان ضررشان بر ضعفاء از شيعيان ما بمراتب بيشتر از ضررى است كه لشگريان يزيد عليه اللّعنة و العذاب بر حضرت حسين بن على عليهما السّلام وارد كردند . تمام شد حديث شريف .
مرحوم مصنّف پس از نقل حديث مىفرماين :
اين حديث شريف كه از آن آثار صدق ظاهر و هويدا است دلالت دارد بر جواز قبول قول كسى كه معلوم و معروف است كه از دروغ گفتن اجتناب مىكند البتّه ظاهر آن دلالت دارد بر اعتبار قول عادل بلكه كسى كه فوق عدالت را دارا بوده
تشريح المقاصد في شرح الفرائد (فارسى) — صفحه 772
پدیدآورندگان: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص۷۷۲