تجزيه و تركيب
واو : استينافيّه .
بعضهم : مضاف و مضاف اليه ، مبتداء .
اهمل : فعل ماضى ، مفرد ، مذكّر ، غائب ، ثلاثى مزيد ، از باب افعال ، متعدّى ، ضمير فاعلى در آن مستتر است ، خبر براى « بعضهم » .
ان : مفعول براى « اهمل » .
حملا : مصدر ، مفعول له براى « اهمل » .
على : حرف جرّ .
ما : مجرور به « على » ، متعلّق به « حملا » .
اختها : مضاف و مضاف اليه ، بدل از « ما » .
حيث : اسم ، مضاف ، ظرف ، متعلّق به « اهمل » .
استحقّت : فعل ماضى ، مفرد ، مؤنّث ، غائب ، ثلاثى مزيد ، باب استفعال ، متعدّى ، مضاف اليه براى « حيث » ضمير مستتر در آن فاعلش بوده كه به « ان » راجع است .
عملا : مفعول براى « استحقّت » .
ترجمه : برخى « ان » را مهمل از عمل قرار دادهاند به جهت حمل كردن بر « ما » كه نظير آن مىباشد و اين اهمال در موردى است كه « ان » استحقاق عمل كردن را دارد .
متن : « 680 »
و نصبوا بإذن المستقبلا * إن صدّرت و الفعل بعد موصلا
تجزيه و تركيب
واو : عاطفه .
نصبوا : فعل ماضى ، جمع ، مذكّر ، غائب ، ثلاثى مجرّد ، از باب ضرب ، يضرب ، متعدّى ، معلوم و ضمير فاعلى آن به ادباء راجع است .
باء : حرف جرّ .
اذن : ، مجرور بباء ، متعلّق به « نصبوا » .