فقط ياء ساكنه در آن اضافه شده است بهر صورت ايندو وزن براى تصغير اسمائى كه بيش از ثلاثى هستند مىباشند چنانچه در تصغير در هم كه چهارحرفى است مىگوئيم : دريهم بروزن فعيعل و در تصغير قنديل كه پنج حرفى است مىگوئيم : قنيديل بروزن فعيعيل .
مصنّف گويد :
و آنچه بواسطه‌اش به جمع منتهى الجموع رسيده مىشود به كمك آن بامثله تصغير وصول حاصل مىگردد .
شارح گويد :
مقصود اينست كه قبلا در نحوه ساختن جمع منتهى الجموع گفتيم گاهى برخى از حروف كلمه را حذف كرده و بدينوسيله به جمع مزبور دست‌رسى پيدا مىكنيم .
اكنون مىگوئيم :
در ساختن اسم مصغّر نيز گاهى به همين وسيله ( حذف برخى حروف ) متوصّل شده و آن را مىسازيم لذا در مصغّر اسماء ذيل :
سفرجل ، خذرنق ، سبطرى ، مستدع ، الندد ، يلندد ، حيزبون ، سرندى ، مىگوئيم :
سفيرج ، خديرق ، خديرن ، سبيطر ، مديع ، اليد و يليد حزيبين ، سريند ، سريد .
مصنّف گويد :
عوض آوردن « ياء » قبل از آخر جائز است مشروط باينكه بعضى از حروف اسم در تصغير و تكسير حذف شود .
شارح گويد :
مقصود اينست كه در اسمائى كه هنگام ساختن جمع مكسّر و يا بنا كردن اسم مصغّر از آنها برخى حروف را حذف مىكنيم جايز است بجاى محذوف ياء ساكنه قبل از آخر در بياوريم مثلا در سفرجل مىتوان گفت :
سفاريج ( جمع مكسّر ) و سفيريج ( اسم مصغّر ) .
متن : « 837 »
و حائد عن القياس كلّ ما * خالف فى البابين حكما رسما