متن : « 304 »
فانصبه بالواقع فيه مظهرا * كان و إلّا فانوه مقدّرا
تجزيه و تركيب
فاء : عاطفه .
انصبه : فعل امر حاضر و ضمير مستتر در آن فاعلش و ضمير منصوبى مفعولش مىباشد .
باء : حرف جرّ .
ال : اسم موصول ، مجرور به « باء » ، متعلّق به « انصب » .
واقع : اسم فاعل ، صله براى « الف و لام » .
فيه : جارّ و مجرور ، متعلّق به « واقع » .
مظهرا : اسم مفعول ، خبر براى « كان » .
كان : از افعال ناقصه و اسمش مستتر در آن است كه به « الواقع فيه » راجع است .
واو : عاطفه .
الّا : مركّب است از ان شرطيّه و لاء نافيه يعنى و ان لا يكون مظهرا .
فاء : رابط جواب .
انوه : فعل امر حاضر و ضمير فاعلى در آن مستتر و ضمير منصوبى مفعولش مىباشد .
مقدّرا : مفعول دوّم براى « انو » .
ترجمه :
پس نصب بده مفعول فيه را با آنچه در آن واقع شده و ظاهر مىباشد و اگر ظاهر نيست پس آن را در نيّت مقدّر بگير .