شرح فارسى :
مرحوم مصنف مىفرماين :
چهارم
در بيان جنايت بر حيوان
فرع
كسى كه حيوان قابل تذكيه را به واسطه تذكيه نمودن تلف كند بر عهدهاش ارش حيوان ثابت ميگردد و على الاقرب مالك حق ندارد حيوان را به متلف داده و قيمتش را از وى مطالبه كند .
شارح ( ره ) بدنبال [ فى الجناية على الحيوان ] مىفرماين :
مقصود جنايت بر حيوان صامت در مقابل ناطق است .
و در تعقيب [ من اتلف ما تقع عليه الذكاة ] مىفرماين :
اعم از آنكه حيوان مأكول اللحم بوده مانند شتر و گاو و گوسفند يا اينطور نباشد نظير شير و پلنگ و يوزپلنگ .
و ضمير در [ بها ] به تذكيه راجع است و مراد از اتلاف به واسطه تذكيه آنست كه :
شخص بدون اينكه از طرف مالك حيوان مأذون باشد حيوانش را سر ببرّد كه در اين فرض اتلاف صادق مىباشد و بهرصورت حكم آن اين است كه به عهده متلف ارش حيوان ثابت مىگردد .
و منظور از ارش تفاوت بين قيمت حيوان در حال حيات و ارزشش در حال تذكيه مىباشد مشروط به اينكه بواسطه ذبح در حيوان نقص قيمت پيدا شده باشد و بهرتقدير حكم در اين مورد لزوم پرداخت ارش است نه قيمت حيوان زيرا تذكيه را نمىتوان اتلاف محض دانست به جهت