شرح فارسى :
مرحوم مصنف مىفرماين :
قسم چهارم تازيانه و تراشيدن سر و تبعيد
عقوبت و حدّ مرد آزادى كه محصن نبوده و مالك نيز نيست آنست كه واجب است او را تازيانه زده و سرش را تراشيده و از شهر تبعيدش كنند
شارح ( ره ) مىفرماين :
مقصود از [ مالك بودن ] مالك بودن فرج است بدون اينكه از آن استفاده كرده باشد و قهرا منظور از [ لم يملك ] يعنى مالك نبودن مرد اين است كه مالك فرج نبوده و در وقت ارتكاب عمل زنى را حتّى به عقد خود نيز درنياورده باشد .
و دليل اينحكم آنست كه : حكم مزبور در لسان دليل بر [ بكر ] اطلاق گرديده و بكر هردو قسم را شامل مىشود يعنى هم به مردى كه اصلا زنى را تاكنون به عقد نياورده بكر مىگويند و هم به كسى كه زنى را عقد كرده ولى از آن استمتاع نبرده اين لفظ را اطلاق مىنمايند بلكه اين اطلاق نسبت به غير متزوج اظهر و روشنتر مىباشد .
و دليل ديگر بر آن اطلاق فرموده مولانا حضرت امام صادق عليه السلام در روايت عبد اللّه بن طلحه است كه فرمودند :
وقتى كه جوان تازهسن زنا نمايد او را بايد تازيانه زد و سرش را تراشيد و بمدّت يكسال از شهرش تبعيد نمود .
اين روايت عام بوده و تخصيص به آن نخورده چه آنكه اگر مخصّص مىداشت بايد در لفظ حديث به آن اشاره مىشد تا بدينترتيب تأخير