مىتوان آن را به اين بخش از آيه نيز ارجاع داد چه آنكه آيه چنين است :
و امهات نسائكم و ربائبكم اللاتى فى حجوركم من نسائكم اللاتى دخلتم بهنّ .
يعنى و بر شما حرام است مادر زن و دختر زن مشروط باينكه با زن دخول كرده باشيد پس شرط حرمت مادر زن همچون دختر زن دخول بوى مىباشد .
جواب
مشهور از اين سؤال اينطور جواب دادهاند :
وصف [ دخلتم بهنّ ] از دو طريق مىتوان اثبات نمود كه حجّت نبوده و مفهوم ندارد :
الف : اين وصف را بايد صرفا بخصوص فقره دوّم يعنى حرمت ربيبه ارجاع داد چه آنكه وصف متأخر از دو موصوف يا شرط متأخر از دو شرط و يا حال متأخر از دو ذو الحال تمامى حكم استثناء متأخر از دو مستثنا منه را دارند و همانطورى كه در باب استثناء علماء علم ادب و اصول فرمودهاند استثناء بجمله اخير راجع است در امثله مذكوره نيز حكم همينطور است از اينرو جمله وصفيّه [ دخلتم بهنّ ] را كه متضمّن وصف دخول است بايد بخصوص جمله اخير يعنى [ و ربائيكم اللاتى فى حجوركم من نسائكم ] راجع باشد .
ب : امر دائر است بين سه چيز :
1 - ياجمله وصفيّه را فقط بخصوص اخير ارجاع دهيم .
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 15
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٥