في وفاء الدين ، أو علم المستحق بإعساره حين الضمان ، فلو لم يعلم به حتى ضمن تخير المضمون له في الفسخ و إنما تعتبر الملاءة في الابتداء ، لا الاستدامة ، فلو تجدد إعساره بعد الضمان لم يكن له الفسخ ، لتحقق الشرط حالته و كما لا يقدح تجدد إعساره فكذا تعذر الاستيفاء منه بوجه آخر .
شرح فارسى :
مرحوم مصنف مىفرماين :
در ضامن شرط است كه ملىّ ( بفتح ميم و كسر لام و تشديد ياء ) بوده يا در غير اين صورت صاحب حق از اعسارش مطلع باشد .
شارح ( ره ) مىفرماين :
مقصود اين است كه ضامن يا بايد زائد بر امور مستثنا در باب دين مالك مقدار مالى باشد كه با آن بتواند حق مضمون له را بپردازد و يا اگر معسر و ناتوان است طلبكار از حالش مطلع باشد و بداند كه در وقت ضامن شدن از پرداختن حق عاجز است و معذلك ضمانتش را بپذيرد .
بنابراين اگر از اعسار او خبر نداشت و بعد از ضامن شدن - متوجه آن شد مىتواند عقد ضمان را فسخ كند .
تبصره
ملائت و توانگر بودن ضامن فقط در ابتداء ضمان شرط است و استدامه و استمرارش معتبر نيست لذا اگر شخص متمكن بعد از ضامن شدن معسر شد مضمون له حق ندارد عقد را فسخ كند چنانچه ضامن
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 36
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٣٦