اگر در ضمن عقد بطور مطلق و بدون نام بردن از اينكه مقصود ماه هلالى است يا شمسى مثلا دو ماه را مدت و اجل بيع قرار دادند ، اطلاق حمل بر ماه هلالى مىشود .
شارح ( ره ) مىفرماين :
اين كلام در وقتى است كه امكان حمل باشد مثل اينكه عقد را در ابتداء و اوّل ماه مثلا واقع ساختهاند اما اگر در اثناء باشد در آن چهار احتمال است :
1 - آنكه ماهها را هلالى حساب مىكنند منتهى مقدارى كه از ماه اول گذشته بهمانقدر از آخر جبران مىنمايند .
2 - آنكه ماههاى ديگر را هلالى حساب نموده ولى ماه منكسر و ناقص را فقط 30 روز تقدير نمايند .
3 - در صورتى كه ماهها متعدد باشند تمام را منكسر حساب كنند 4 - كليّه ماهها را 30 روز فرض كنند .
و از بين اين احتمالات احتمال دوم وجيهتر است و مرحوم مصنف نيز در كتاب دروس آن را تقويت كرده ولى از عبارت اينجا استفاده مىشود كه احتمال اول را اختيار فرموده است .
مؤلف گويد :
تقرير چهار احتمال بعبارت روشنتر چنين است :
زيد 10 خروار گندم به عمرو در روز پانزده شعبان مىفروشد كه بعد از سه ماه ديگر بوى تحويل دهد در اينجا چهار احتمال است :
1 - ماه رمضان و شوال را هلالى حساب نموده و ماه اول را نيز به همين ترتيب يعنى مترصد باشند كه ماه شعبان باقيماندهاش
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 110
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١١٠