فخر المحققين در كتاب شرح قواعد فرموده :
تحكيم شرعى آن است كه متخاصمان شخصى را كه تمام شرائط حكم باستثناى منصوب بودن از طرف امام عليه السلام را واجد است بين خود حاكم قرار دهند و بحكمش خشنود باشند .
و عبارت مرحوم مصنف در اينجا را كه فرموده : [ الا فى قاضى التحكيم ] مىتوان بر عبارت فخر حمل نمود و بگوئيم مقصود مصنف نيز همان فرموده ايشان است .
توضيح
مرحوم مصنف در ابتداء مبحث براى قاضى شرائطى نقل نموده و چنين فرمود :
قضاء وظيفه امام معصوم عليه السلام يا نائب او است .
از اين عبارت استفاده مىشود كه يكى از شرائط قاضى اينست كه از طرف امام معصوم عليه السلام بايد نصب شده باشد و پس از آن فرمود :
در زمان غيبت حكم فقيه جامع شرائط افتاء نافذ است .
و از اين عبارت شرائط ياد شده همچون : عقل ، ذكوريّت ، ايمان ، عدالت ، طهارت مولد ، كتابت ، حريّت ، بصر ، نطق ، غلبه ذكر و اجتهاد در احكام شرعيه را مىتوان استفاده كرد چنانچه خود ايشان در عبارت بعدى بعد از اينكه طريق ثبوت ولايت قاضى را نقل نمود شرائط را بطور صريح ذكر فرمودند و سپس در آخر فرمود :
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 38
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٣٨