قلمداد نمود و از آن رفع يد كرد .
سپس مىفرماين :
در زنان حيض يا باردار شدن را نمىتوان علامت بلوغ دانست چه آنكه اين دو دلالت مىكنند كه زن قبلا بالغ شده زيرا دختر غير بالغ ابدا نه حيض مىشود و نه حامله ، پس ايندو علامت تقارن سنّ دختر با بلوغ شرعى نمىتوانند باشند .
و بعد مىفرماين :
اگر سبز شدن پشت لب و روئيدن محاسن در مردان را به انبات موى در عانه ملحق نموده و از علائم مختصّه بلوغ رجال قرار دهيم به قول و رأى محكمى معتقد شدهايم .
قوله : و تبعه ابن حمزة : ضمير منصوبى در [ تبعه ] به شيخ راجع است .
قوله : و لا يعتدّ بخلافهما : يعنى بخلاف ابن حمزه و ابن ادريس .
قوله : لشذوذه : ضمير مجرورى بخلاف ايندو راجعست .
قوله : و العلم بنسبهما : يعنى به نسب ابن ادريس و ابن حمزه ، بنابراين قطع داريم كه ايشان امام معصوم نيستند .
قوله : و تقدّمه عليهما و تأخّره : ضمير در [ تقدّمه ] و [ تأخّره ] به اجماع و در [ عليهما ] و [ عنهما ] به ابن حمزه و ابن ادريس عود مىكند .
قوله : على سبقه : يعنى سبق بلوغ .
متن :
و يعلم السن بالبينة و الشياع ، لا بدعواه و الإنبات بهما ، و بالاختبار ، فإنه جائز مع الاضطرار إن جعلنا محله
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 274
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٧٤