و براى سخال ( يعنى نتاج و اولاد حيوانات ) لازمست سال مستقلّ و جداگانهاى قرار دهند .
شارح ( ره ) مىفرماين :
اولاد حيوانات نامبرده از نظر تعداد از دو حال خارج نيستند :
يا خود مستقلّا نصاب بعد از مادران را تشكيل مىدهند چنانچه پنج شتر ماده پنج رأس ولد تكثير كنند و يا چهل گاو ماده چهل يا سى ولد توليد مثل نمايد .
يا تعداد اولاد بقدرى نيست كه خود مستقلّا يك نصاب عليحدّهاى را تشكيل دهند مثل اينكه چهل گوسفند ماده ( 81 ) ولد وضع حمل نمودند در صورت اوّل حكمش اينستكه براى اولاد سال جداگانهاى قرار داده و عليحدّه زكات آنها را اخراج مىنمايند ولى در فرض دوّم سه احتمال است :
1 - در اين فرض همچون صورت قبل بدون اينكه سال مادران را در آنها دخالت داده يا صبر كنيم تا سالشان تمام شود و نيز بدون اينكه ملاحظه شود اولاد مكمّل نصاب بعدى مادران هستند يا نيستند براى آنها سال عليحدّهاى قرار مىدهيم .
2 - تحقّق آن به كامل شدن اين ماه است .
شارح ( ره ) مىفرماين :
قول دوّم حقّ است و بنابراين قول ماه دوازدهم جزء سال اوّل محسوب مىشود در نتيجه اگر قبل از اتمام اين ماه مالك مقدار واجب را به مستحق داد و پيش از اينكه وجوب مستقر شود يكى از شرائط وجوب مختل شد مثل اينكه تعداد رؤس از حدّ نصاب بواسطه تلف يا عارضه
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحه 58
پدیدآورندگان: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص۵۸