واجب است ، و هر كه راه كفر پيش گيرد ( بداند كه ) خدا از جهانيان بىنياز است . »
از اين سخنان اين بينشها را مىيابيم :
1 - اين كه بيت اللَّه الحرام نخستين خانهاى است براى بندگان خدا ، كه در آن پرستشى كنند بدون آن كه چيزى غير از تقديس خدا اعمّ از قوميّتگرايى يا نژادپرستى يا برترى رنگ يا هر آلودگى ديگر بشرى ، آن را بيالايد .
2 - اين خانه از آن همهء مردم است ؛ همهء جهانيان از سياه گرفته تا سفيد و از عجمى تا عربى ، از مجاور نزديك گرفته تا زائر دور .
اين خانهء همهء مردمان است به يك سان .
3 - آن خانه خداست در مكّه كه همهء ملّتها و قبيلهها در آنجا با يكديگر ديدار مىكنند .
4 - در اين خانه بركت است براى همهء مردمان ؛ جايى كه مردم در آن گرد مىآيند تا شاهد منافع خويش باشند ، و به تقوا و پاكى نايل آيند .
5 - در اين خانه هدايت است براى مردم ، خانهاى كه زائران آن ، به دين حقيقى خدا در آن ژرفانديشى مىكنند ، و علم و ايمان مىاندوزند . آيا در اين خانه بيّنات دلايل روشنى از آثار ابراهيم و ديگر انبياء و از صحّت وعده الهى در يارى رساندن به بندگانش و پيروز كردن دينش بر همهء اديان ديده نمىشود ؟ اين مقام ابراهيم عليه السلام است كه مردم آن را تا امروز محرابى مىدانند براى نماز و دعايشان ، كه بزرگداشتى
مناسك حج (فارسى) — صفحة 37
مساهمون: آژير
ص٣٧