تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ لغات نهج البلاغه (فارسى) — صفحة 555

مساهمون:

ص٥٥٥
ان كل حارث مبتلى فى حرثه . خ 175 ص 567 س 11

حَرَثَة

: م . حارث : كشاورز ، برزگر ، زارع . ر . ح ر ث غير حرثة القرآن . خ 175 ص 567 س 12 فكونوا من حرثته . خ 175 ص 567 س 12

حَرَّرَ

: آزاد كرد ، آزاد كرده است . مص . تحرير ر . ح ر ر - حرر ، فعل ماضى مفرد مذكر غايب باب تفعيل . و حررها العتق . ن 24 ص 877 س 13

حِرْز

: پناه ، پناهگاه ، جاى استوار ، محلّ محكم . ج . احراز ر . ح ر ز فان طاعة اللّه حرز . خ 189 ص 635 س 5 الحرز و الجنة . خ 233 ص 770 س 4 و معاقل الحرز . خ 186 ص 629 س 8

حَرَسَ

: نگه داشت ، حفظ كرد . ر . ح ر س - حرس ، فعل ماضى مفرد مذكّر غايب ثلاثى مجرّد . در اينجا معنى مضارع ( نگه مىدارد . ) مىدهد . ما حرس اللّه عباده . خ 234 ص 798 س 1

حَرَصَ

: آزمند شد ، آرزومند شد ، طمع ورزيد . ر . ح ر ص - حرص ، فعل ماضى مفرد مذكر غايب ثلاثى مجرّد . در اينجا جواب شرط است و لذا معنى مضارع ( طمع مىورزد ، آرزومند است ، آزمند است . ) مىدهد . فان اقل يقولوا حرص على الملك . خ 5 ص 57 س 8

حِرْص

: آزمندى ، آزمند شدن ، آرزو شدن ، سخت آرزومند شدن ، زيادت جوئى ، شره ، طمع ر . ح ر ص - نزد سالكان ، حرص ، ضد قناعت است . و آن خواستار شدن زوال نعمت غير باشد . و برخى گفته‌اند خواستار بودن نعمت و رزق غير مقسوم است . ارباب رياضت گفته‌اند كه حرص نزد دانشمندان ، تغيير ناپسنديست در ذات انسانى . سيد شريف جرجانى گفته است كه : حرص خواستار بودن چيزى است با به كار بردن كوشش بسيار براى رسيدن به آن . و حرصا فى علم . خ 184 ص 616 س 2 على رضا اللّه حرصه . خ 207 ص 684 س 3