بِطان
: تسمه يا نوار پهن كه به كمر اسب يا الاغ مىبندند ، به آن تنگ ر . ب ط ن هم گويند .
رخوا بطانها . خ 88 ص 222 س 5
بطانَة
: آستر لباس ، راز ، دوستى ، خويشان نزديك . ج . بَطائن ر . ب ط ن و البطانة دون الناس . خ 117 ص 367 س 3 شعارى و بطانتى . ن 41 ص 956 س 4 فلا يكونن لك بطانة . ن 53 ص 999 س 2 خاصة و بطانة . ن 53 ص 1025 س 1
بَطْحاء
: مجراى وسيع آب ، رودخانه و مسيل فراخ كه در آن شن و سنگريزهء ر . ب ط ح فراوان باشد . جلگه بيدرخت و گياه و پر از ريگ و ماسه . ج . بِطاح ، بَطْحاوات .
- وادى مكهء معظمه را نيز بطحاء گويند .
و سرة البطحاء . خ 107 ص 321 س 4
بَطِرَ
: سرمست شد ، خوشى زير دلش زد . ر . ب ط ر - بطر ، فعل ماضى مفرد مذكر غايب ثلاثى مجرد است . در اينجا معنى مضارع ( سرمست شود . ) مىدهد .
ان استغنى بطر و فتن . ك 142 ص 1160 س 11
بَطْش
: تندى ، سختگيرى ، سخت گرفتن ، حمله كردن . ر . ب ط ش و تهاونا ببطشه . خ 234 ص 808 س 14
بَطَلَ
: تباه شد ، باطل شد ، لغو شد . ر . ب ط ل - بطل ، فعل ماضى مفرد مذكر غايب ثلاثى مجرد است . در اينجا جواب شرط و معنى مضارع ( تباه شود . ) مىدهد .
و بطل الجزاء . خ 234 ص 791 س 4 لبطل الثواب . ك 75 ص 1120 س 3
بَطَنَ
: دريافت ، حقيقت امر را شناخت . پنهان شد ر . ب ط ن - بطن ، فعل ماضى مفرد مذكّر غايب ثلاثى مجرّد است . در اينجا معنى ماضى ندارد بطن خفيات الامور .
و ظهر فبطن . خ 49 ص 136 س 2 خ 186 ص 629 س 4