« ب »
بِئْسَ
: بد است ، بدا . چه بد . ر . ب ء س - بئس ، از افعال ذمّ و غير متصرّف است . مجموعا چهار فعل غير متصرّف نِعْمَ ، بئس ، ساء و حبّ فعل مدح و ذمّ هستند . نعم و بئس رفع مىدهند فاعلى را كه مُحَلّى به ( ال ) يا مضاف به سوى محلّى به ( ال ) يا مضاف به مضاف به سوى محلّى به ( ال ) باشد . مثل نعم الرجل زيد . بئس غلام القوم خالد ، ساء ابن اخت القوم بكر .
گاهى فاعل آنها مقدر مىشود و تفسير مىكند آن را اسمى منصوب بر تميز مثل نعم ( القوم ) قوما معشره . و گاهى براى فاعل ظاهر هم تميز مىآورند و مخصوص به مدح يا ذمّ بعد از فاعل ذكر مىشود و بايد در افراء و تثنيه و جمع و تذكير و تأنيث مطابق با فاعل باشد .
و لبئس المتجر . خ 32 ص 107 س 9 لبئس لعمر اللّه . خ 34 ص 113 س 9 لبئس حشاش نار . خ 125 ص 387 س 9 و لبئس الخلف خلف . ن 17 ص 863 س 11 بئس الزاد الى المعاد . ك 212 ص 1184 س 4
بَأْس
: عذاب ، شكنجه ، ترس ، دليرى ، نيرومندى ، جنگ . ر . ب ء س و الجنن يوم البأس . خ 117 ص 367 س 3