تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ لغات نهج البلاغه (فارسى) — صفحة 18

مساهمون:

ص١٨
فى حفظ ما ابتدع من خلقه . خ 90 ص 266 س 9 ابتدعهم خلقا عجيبا . خ 164 ص 529 س 3

ابتَذِلْ

: بسيار به كار بگير . مص . ابْتِذال ر . ب ذ ل و ابتذل نفسك . ن 59 ص 1043 س 5

ابْتَر

: دم بريده ، بى فرزند ، مفلس . ج . بُتْر ر . ب ت ر يا ابن اللعين الابتر . خ 135 ص 416 س 5

ابْتِزاز

: به زور گرفتن ، ربودن و غارت كردن . ر . ب ز ز و ابتزازك لما اخترن دونك . ن 65 ص 1059 س 6

ابْتِعاث

: برانگيختن و فرستادن كسى ، بيدار كردن . ر . ب ع ث و اجزه من ابتعاثك . خ 71 ص 168 س 14

ابْتَعْتَ

: خريدى . مص . ابْتِياع ر . ب ى ع - ابتعت ، فعل ماضى مطلق است . و چون همراه با فعل مضارع منفى ( لا تكُون ) آمده ، معنى آن به ماضى التزامى منفى ( مبادا خريده باشى ) مبدّل شده است . هرگاه انجام كارى در گذشته به صورت شكّ و ترديد يا خواهش و آرزو بيان شود فعل ماضى التزامى گويند .

ابتَكَرَت

: بامداد نمود ، در بامداد آمد . مص . ابْتِكار ر . ب ك ر و ابتكرت بفجيعة . ك 12 ص 1148 س 15

ابْتِلاء

: آزمودن ، در رنج و سختى افكندن . ر . ب ل و ابتلائى بكم . خ 179 ص 584 س 1 ابتلاء عظيما . خ 234 ص 795 س 5 و الابتلاء و الجزاء فى المعاد . ن 31 ص 917 س 4 و الصيام ابتلاء لاخلاص الناس . ك 244 ص 1197 س 3

ابْتَهَجَ

: شاد شد . مص . ابْتِهاج ر . ب ه ج ابتهج بها الصغير . ص 722 س 6

ابْثَثْتَ

: آشكار كردى . مص . ابْثاث ر . ب ث ث - أبثثت ، فعل ماضى مفرد مذكر حاضر از باب افعال است . ليكن در اينجا به معنى فعل امر ( آشكار كن . ) آمده است زيرا در بعضى موارد ، فعل ماضى در معنى امر به كار مىرود چنان كه مضارع نيز گاه در معنى امر