ابن بابويه در بين فقهاى شهر قم به وثاقت شهرت داشت و فقها و عالمان از روش علمى او پيروى مىكردند . وى رسالهاى فقهى براى پسرش ، شيخ صدوق نوشته بود كه شيوهاش در نگارش اين كتاب و بيان احكام و صدور فتواها ، مورد استفادهء فقيهان قرار گرفت . شيخ ابو على طوسى و شهيد اول در كتاب الذكرى به اين امر تصريح كردهاند . « 1 » شيخ صدوق نيز در كتاب من لا يحضره الفقيه ، رساله پدرش را نقل مىكند .
على بن بابويه در قم ، بغداد و كوفه نزد علما و فقيهان و محدثان بسيارى به كسب علم پرداخت كه جمعى از ايشان ، اصحاب امام دهم و امام يازدهم عليهما السّلام بودند . از بزرگان مشايخ و استادان وى مىتوان به سعد بن عبد اللّه اشعرى ، على بن ابراهيم قمى ، احمد بن ادريس قمى ، ابو خلف عجلى از اصحاب امام عسكرى عليه السّلام و قاسم بن محمد نهاوندى ، وكيل امام عليه السّلام اشاره كرد . وى داراى تأليفات عديدهاى بود كه در منابع رجالى از آنها نام برده شده است . النديم در فهرست خود نقل مىكند كه در پشت كتابى به خط ابو جعفر محمد بن على ، شيخ صدوق ، خوانده كه نوشته بود :
به فلانى پسر فلانى اجازهء روايت كتابهاى پدرم على بن حسين را كه دويست كتاب است و كتابهاى خودم را كه هيجده كتاب است ، دادم « 2 » .
با اين حال ، در اكثر كتب رجال شيعه فقط 20 عنوان كتاب براى وى ذكر شده است . اكثر اين كتابها در ابواب فقهى تأليف شدهاند و به جز اينها كتابهاى ديگرى هم در حديث ، تفسير و عقايد داشت . « 3 » از ميان اين كتابها ، فقط كتاب الامامة و التبصرة من الحيره به دست آمده كه در واقع با هدف روشن ساختن اذهان شيعيان نسبت به مسألهء غيبت و امامت حضرت مهدى و رفع شبهاتى كه در اين
هامش
( 1 ) . ر ك : دوانى ، مفاخر اسلام ، ج 2 ، ص 414 .
( 2 ) . النديم ، الفهرست ، ص 291 ، ترجمه ، 363 .
( 3 ) . ر ك : طوسى ، الفهرست ، ص 273 و نجاشى ، همان ، ص 261 .