تخطي إلى المحتوى الرئيسي

گنجينه بهارستان (علوم وفنون پزشكى) — صفحة 301

مساهمون:

ص٣٠١

مقدّمهء مصحّح

علم پزشكى در دورهء صفويّه

از زمان فتح ايران توسط اعراب در قرن اوّل هجرى به بعد ، ايرانيان در شاخه‌هايى از علوم كه براى مطالعهء اعراب نامناسب تلقّى مىشد ، برترى يافته بودند ؛ از آن جمله : فلسفه ، منطق ، پزشكى ، نجوم ، موسيقى ، رياضيات و غيره . تا قرن دهم ، علوم اسلامى كه به‌طور عمده همان علوم ايرانى بود ، به ميراث گذشته راضى بود . از جملهء اين ميراث گرانبها ، كتاب دايرةالمعارف‌گونهء پزشك معروف ايرانى ، رازى به نام الحاوى است . اين واقعيّت كه اين اثر ، بيش از شش قرن بعد از تاريخ تدوين هنوز مورد استفادهء عموم بود ، گواهى است روشن بر مقام آن در جهان پزشكى ؛ امّا در عين حال روشن مىسازد كه از زمان رازى ، اين بزرگترين پزشك جهان اسلام و يكى از پزشكان بزرگ همهء دوران ، پيشرفت چندانى در علم پزشكى حاصل نشده بود . آثار هموطن رازى ، شيخ ابو على سينا از محبوبيّت حتّى بيشترى در ميان پزشكان دوره‌هاى بعد برخوردار بود و اثر عظيم وى تحت عنوان القانون فى الطّب جاى بسيار بزرگى را در تاريخ علم پزشكى براى خود باز كرد .