نافع باشد « 1 » .
باب هشتم « 2 » : در « 3 » سهر
سهر « 4 » بىخوابى « 5 » مفرط است و اين « 6 » مرضى مخوف است . سبب آن گرمى و خشكى باشد كه بر مزاج دماغ غالب گردد « 7 » .
علاج : روغن بنفشه و روغن دانهء كدو در دماغ بايد « 8 » چكانيد « 9 » و شراب بنفشه و شراب خشخاش بايد « 10 » دادن و آسايش فرمودن « 11 » و از غم و فكر دور بودن « 12 » و به گرمابه « 13 » رفتن و آب فاتر « 14 » استعمال كردن . و « 15 » غذا مزورهء بنوماش « 16 » با مغز بادام و اسفاناخ « 17 » و گوشت « 18 » بزغاله دادن .
و « 19 » آنچه خواب آورد « 20 » : سماع آهسته خوش شنودن « 21 » و آواز « 22 » باد نرم كه درختان را « 23 » جنباند و حكايتها « 24 » و « 25 » افسانهاى « 26 » خوش گوش « 27 » كردن و اطراف بدن « 28 » آهسته ماليدن . و « 29 » اگر كسى را با « 30 » بىخوابى مفرط ، سرفهء خشك با ديد آيد « 31 » ، نشان هلاك باشد « 32 » .
هامش
( 1 ) . س : - نافع باشد ؛ م : است .
( 2 ) . م : + از مقالهء دوم .
( 3 ) . م : اندر تدبير .
( 4 ) . م : - سهر .
( 5 ) . ل : + است .
( 6 ) . ل : - اين .
( 7 ) . م : شود .
( 8 ) . ل : - بايد .
( 9 ) . ل : چكانند ؛ س : چكاند .
( 10 ) . ل : - بايد .
( 11 ) . س : - و آسايش فرمودن .
( 12 ) . س : بود .
( 13 ) . س : ديگر مايه .
( 14 ) . آب فاتر : آب نيمگرم . ( لغتنامه ) .
( 15 ) . م : - و .
( 16 ) . بنوماش : نوعى از ماش است ؛ غلهء سبزرنگ كه آن را مونگ گويند ، ماش سياه . ( لغتنامه ) . « مج خوانند ، به شيرازى بنوماش گويند و بنو سياه خوانند . » ( اختيارات بديعى ، ص 404 ) .
( 17 ) . ل : اسفاناج ؛ م : اسفناج .
( 18 ) . س و ل : - گوشت .
( 19 ) . م : - و .
( 20 ) . م : + چون .
( 21 ) . س : شنيدن .
( 22 ) . م : - و آواز .
( 23 ) . ل : - را ؛ م : + به آهستگى .
( 24 ) . س و م : حكايتهاى .
( 25 ) . س و م : - و .
( 26 ) . س : - افسانهاى .
( 27 ) . ل : - گوش .
( 28 ) . م : + را .
( 29 ) . ل : - و .
( 30 ) . س : - با .
( 31 ) . س : بازديد آورد ؛ م : به ديد آيد .
( 32 ) . س : شدن است .