ششم : فرموده و دستور شرع اين است كه مادران سزاوارترند به حضانت و نگاهدارى اولاد خود تا موقعى كه طفل نارس است ؛ و حق ندارند پدرها كه اطفال را از مادرها جدا كنند .
هفتم : در سورهء نساء مىفرمايد :
« وَ آتَيْتُمْ إِحْداهُنَّ قِنْطاراً فَلا تَأْخُذُوا مِنْهُ شَيْئاً » ؛
« 1 » يعنى هرگاه پوست گاوى را پر از طلا كرديد و مهر زنى قرار داديد ، چون خواستيد او را طلاق گوييد ، شما را نمىرسد كه چيزى از آن قنطار اخذ نماييد ؛ يعنى تمام مهر را بايد تسليم نماييد و چيزى از او تصرّف ننماييد .
هشتم : آنكه نفقهء او را بر زوج واجب فرموده كه بايد زوج متحمّل شود و از عهده بيرون آيد ؛ اگرچه خود زوجه متموّله و متمكّنه باشد . و نفقه و مخارج هم كه بر شوهران واجب فرموده ، بايستى در خور شأن و حال زن باشد ؛ كمّا و كيفا و هرگاه زن صيغهء و منقطعه باشد ، نسبت به او هم مىفرمايد :
« فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ مِنْهُنَّ فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ » ؛
« 2 » يعنى آنچه را قرار دادند ، واجب است اداء نمايند ؛ يعنى چيزى كم نكنند از اجرت آنها .
نهم : در صورتى كه ترس از منازعه و كدورت باشد ميانهء زن و شوهر ، در سورهء نساء مىفرمايد :
« وَ إِنْ خِفْتُمْ شِقاقَ بَيْنِهِما فَابْعَثُوا حَكَماً مِنْ أَهْلِهِ وَ حَكَماً مِنْ أَهْلِها إِنْ يُرِيدا إِصْلاحاً يُوَفِّقِ اللَّهُ بَيْنَهُما » ؛
« 3 » يعنى اگر ترسيديد شما منازعه و مشاجرهء بين زن و شوهر را به طورى كه نزديك است منجرّ به طلاق و مودّى به فراق گردد ؛ پس يك نفر از طرف زن و يك نفر مرد بفرستيد در مجلس و بنشانيد آنها را تا ميانهء آنها حكم كنند و كدورت آنها مبدّل به صفا و محبّت و شقاق آنها را بدل به وفاق و مودّت نمايند ؛ هرگاه صلاح آنها را خواهانيد كه در اين صورت خداى شما حقى براى زنان قرار داده [ است ] .
دهم : مىفرمايد :
« فَإِمْساكٌ بِمَعْرُوفٍ أَوْ تَسْرِيحٌ بِإِحْسانٍ » ؛
« 4 » يعنى با زنان حسن سلوك بنماييد و از آنها نگاهدارى كنيد و يا حق آنها را بدهيد كه ظلم به آنها نشود و طلاق گفته و آنها را رها نماييد .
يازدهم : دستور فرمود در موقع سوء رفتار و عدم تمكين زن از استمتاع و مضاجعت ، موعظه نمودن با نرمى و ملايمت را ؛ پس از او هرگاه تمكين ننمود پشت نمودن در رختخواب و هجرت و كناره كردن را تا بر سر اطاعت و تمكين درآيند ؛ چنانچه ايضا در سورهء نساء مىفرمايد :
« وَ اللَّاتِي تَخافُونَ نُشُوزَهُنَّ فَعِظُوهُنَّ وَ اهْجُرُوهُنَّ فِي الْمَضاجِعِ
هامش
( 1 ) . نساء ، 20
( 2 ) . نساء ، 25
( 3 ) . نساء ، 35
( 4 ) . بقره ، 229