در اين آيهء شريفه متاع را دربارهء همه زنهاى مطلقه عموماً مقرر نموده است و ظاهر آيهء شريفه دال بر وجوب است و با آيهء قبل نيز منافات ندارد ، زيرا در آيهء پيش يك نوع مطلقه بالخصوص را نام برده و حكم آن را بيان كرده است و در اين آيه براى همهء زنهاى مطلقه به طور عموم متاع را قرار مىدهد ، شايد علت اينكه در آيهء قبلى از مطلقهاى مخصوص نام برده شد به خاطر اهميت آن است . « 1 »
و ليكن نظريهء بيضاوى درست نيست : زيرا آيهء قبل متاع را همان طورى كه درباره زن مطلقهاى كه هنوز با او نزديكى نشده و در عقد هم مهر معين نشده ذكر مىكند از زنى كه مهر برايش معين شده ( در عقد ازدواج ) متاع را نفى مىكند پس تنافى ميان دو آيه باقى مىماند .
و بهتر اين است كه بگوئيم كه آيهء قبلى در آن يك مورد متاع را الزام مىكند و آيهء دوم به طور عموم مطلوب بودن آن را در همهء اقسام زنهاى مطلقه بيان مىنمايد ، كما اينكه احاديث و مخصوصاً روايت حلبى همين معنا را مىرساند و آيات بعد از آن با همين معنا مناسبت دارد و آيات زير نيز با همين معنائى كه ما گفتيم مناسب است .
4 -
« يا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لِأَزْواجِكَ إِنْ كُنْتُنَّ تُرِدْنَ الْحَياةَ الدُّنْيا وَ زِينَتَها فَتَعالَيْنَ أُمَتِّعْكُنَّ وَ أُسَرِّحْكُنَّ سَراحاً جَمِيلًا »
« 2 »
ترجمه : اى پيامبر به زنهاى خود بگو اگر شما زندگى دنيا و زينت آن را مىخواهيد پس بيائيد به شما متاع داده و شما را به گونهء زيبندهاى رها كنم .
5 -
« يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا نَكَحْتُمُ الْمُؤْمِناتِ ثُمَّ طَلَّقْتُمُوهُنَّ مِنْ قَبْلِ أَنْ تَمَسُّوهُنَّ فَما لَكُمْ عَلَيْهِنَّ مِنْ عِدَّةٍ تَعْتَدُّونَها فَمَتِّعُوهُنَّ وَ سَرِّحُوهُنَّ سَراحاً جَمِيلًا » :
« 3 »
ترجمه : اى مؤمنان وقتى با زنهاى مؤمنه ازدواج كرديد و سپس قبل از نزديكى با آنها طلاقشان داديد بر آنان حكم عده نيست كه براى شما عده نگاه دارند ، پس به آنها متاع داده و به طور زيبندهاى آنان را رها سازيد .
هامش
( 1 ) - تفسير بيضاوى در تفسير آيهء فوق الذكر .
( 2 ) - سورهء احزاب ، آيهء 28 .
( 3 ) - سورهء احزاب ، آيهء 49 .