واجب است ، و روى اين اصل با وجود راههاى راهوار و وسايل آسان ، در تمامى كرهى زمين نماز هرگز شكسته نيست .
و حتى از كيفيت نماز - كه اهميتش كمتر از ركعات آن است - در صورتى كم مىشود كه ضرورتى باشد زيرا :
« حافِظوا عَلَىالصَّلَواتِ وَالصَّلاةِ الوُسْطى و قُومُواللَّه قانِتينَ . فَانْ خِفْتُمْ فَرِجالًا اوْ رُكْباناً فَاذا أمِنْتُم فَاذْكُرُوااللَّهَ كَما عَلَّمَكُمْ مالَمْ يَكُونُوا تَعْلَمُونَ » « 1 »
« . . . براى خدا - در نماز - قيام كنيد در حالت خضوع . پس اگر از قيام كاملش ترسيديد پياده و سواره ، پس چون به حالت أمن رسيديد ياد كنيد خدا را چنانكه به شما ياد داد آنچه را نمىدانستيد » .
در نمازِ خوف هم بهدنبال انجامش مىفرمايد :
« فُإذا قَضَيْتُمُالصَّلاةَ فَاذْكُرُوااللَّهَ قِياماً وَقُعُوداً وَ عَلى جُنُوبِكُمْ فإذا اطْمَأنَنْتُمْ فَأقيمُواالصَّلاةَ انّالصَّلاةَ كانَتْ عَلَىالمُؤمِنينَ كِتاباً مَوْقُوتاً » . « 2 »
« . . . چون به حالت اطمينان رسيديد - بر خلاف حالت پيشين كه از نماز كم كرديد - نماز را به درستى و بدون شكستگى كيفيتى بهجاى آوريد كه محققاً نماز بر مؤمنان مكتوب و واجبى داراى وقت بوده است كه شما حق نداريد به علت ترس از دشمن بهجاى شكستهخواندنش ، آن را پس از وقتش به هنگام اطمينان درست بخوانيد .
پس مىبينيم كه قصر كيفيتى نماز - و نه از كميتى آن - تنها در حال خوف و ضرورت جايز است و بس ، نه صرف اينكه وقتى چند كيلومتر از وطن و قرارگاه خود دور شوى ، بدون هيچگونه ضرر و خطرى از نماز بكاهى ، با آنكه نماز بهعنوان بزرگترين واجبات هرگز كمبود از چگونگيش نيست ، مگر آنكه با واجب مهمترى برخورد كند ، و بالاخره
هامش
( 1 ) - سورهى بقره ، آيهى 239 .
( 2 ) - سورهى نساء ، آيهى 103