نخستين بار افشاگرىهايى عليه شاه را در برداشت ، از سوى ساواك محكوم بهاعدام شدم و ايران را مخفيانه بهقصد حجّ ترك نمودم ، در مكه و مدينه با سخنرانىها و اعلاميههايى بهزبان فارسى و عربى عليه طاغوت ، بين عمره و حجّ دستگير شدم ، حج را در حصار مأموران دولتى انجام دادم ، ولى بر اثر استدلالات قاطع اينجانب در برابر حكومت سعودى و اجتماع بزرگ و تحصن علماى عِراقَين در مسجدالحرام ، آزاد شده و تحت الحفظ بهعراق رفتم ، نهضت علمى قرآنى و سياسى را در نجف اشرف - بهمدت ده سال - با تدريس تفسير ، فقه ، اخلاق ، عقايد و . . . سخنرانى و تأليف ادامه دادم .
درضمن برحسب درخواست دولت ايران ، حكومت عراق تصميم گرفت مرا بهساواك ايران تحويل دهد ، ولى در اثر مخفى شدن در بيت مرحوم آيةاللَّه العظمى خويى ، با فعّاليتهاى ايشان ، توطئه آنان خنثى شد .
با آغاز اخراج ايرانيان از نجف اشرف و كل شهرهاى عراق ، بهبيروت هجرت كردم ، جريان دو نهضت قرآنى و سياسى بهمدّت پنج سال در لبنان ادامه داشت .
با تشكيل نماز جمعه در سراسر لبنان ، سخنرانىهايى بر محور قرآن در جلسات مذهبى ، كه نهضت سياسى ضد شاه را هم براى تشكيل حكومت اسلامى دربر داشت ، و نيز با تأليفاتى نوين ، زمينهاى مناسب براى گفتوگو با علماى اديانِ ديگر براى اثبات حقّانيت اسلام قرآنى ايجاد شد . بهگونهاى كه در مناطق مختلف لبنان ، ضمن گفتمان قرآنى با علماى شيعى ، بهمباحثه و مناظره با علماى سنّى ، مسيحى ، يهودى ، و دُرزى پرداخته و با ملحدين و مشركين هم بحث مىنمودم و آنان يا سكوت مىكردند و يا محكومِ استدلالات قرآنى مىشدند .
با شدتگرفتن جنگ داخلىِ لبنان ، آنجا را بهقصد حجاز ترك نمودم ، دو سال متمادى در مكّهى مكرّمه با تماسى مستمر با شخصيتهاى علمى و سياسى اسلامى سراسر جهان ، بر مبناى دو نهضت قرآنى و سياسى ، فعاليتهاى پيگير و دامنه دارى براى رشد تفكر انقلاب قرآنى در ميان مسلمانان انجام شد .
در آنجا نيز اضافه بر مناظرههايى قرآنى با علماى وهّابى ، و عدم محكوميت
نقدى بر دين پژوهى فلسفه معاصر (فارسى) — صفحة 415
مساهمون: الشيخ محمد الصادقي الطهراني
ص٤١٥