و تفسير و حديث و رجال و اصولِ عقايد و اصول فقه ، سرآمد تمامى فضلاى روزگار [ بود ] و بر كلّيه علماى مشهورِ ما ، تقدم داشت » .
رسالهء حاضر
از برجستهترين مظاهر خدمات علامه عالى مقام ملا محمّد باقر مجلسى به علوم حديث ، شروح و حواشى آن بزرگوار بر غوامض احاديث است و چه بسا علو مقام و ژرفاى انديشهء او از رشحات قلمِ مباركش در صفحات و سطور مرآة العقول و بيانات بحارالأنوار و همچنين رساله و كتابهاى مختصر و در شرح مستقلِ برخى احاديث جلوه مىكند و هويدا مىگردد .
در ميان آثار ايشان رسالهء مختصرى است در شرح سه حديث كه عبارتاند از :
1 . حديث « كم كان طول آدم عليه السلام حين هبط به الى الأرض . . . » . « 1 »
2 . حديث « . . . فحكينا ان محمداً رأى ربه فى صورة الشاب الموفّق . . . » . « 2 »
3 . حديث « اسلم ابو طالب به حساب الجمل » . « 3 »
در پايان اين رساله فصل مختصرى تحت عنوان « فائدة جليلة » دربارهء علت لزوم ذكر صلوات بر پيامبر اكرم و آل طاهرينش عليهم السلام قبل از ادعيه آمده است .
الذريعة از اين اثر با عنوان « شرح حديث طول آدم و حواء » نام برده است . « 4 »
دو نسخه اساس تصحيح حاضر بوده است .
الف . رسالهء سوم از مجموعهء شمارهء 1690 ، موجود در كتابخانهء ملى ملك كه در 1267 ق كتابت شده است .
از پايان اين رساله فهميده مىشود علامه مجلسى اين احاديث را براى ميرزا محمّد جعفر حسينى شرح كرده است و يا به درخواست او نوشته است . « 5 »
هامش
( 1 ) . الكافي ، ج 8 ، ص 234 ، ح 308 .
( 2 ) . الكافي ، ج 1 ، ص 449 ، ح 33 .
( 3 ) . الكافي ، ج 1 ، ص 449 ، ح 33 .
( 4 ) . الذريعة ، ج 13 ، ص 201 ؛ كشف الحجب ، ص 257 ؛ كتابشناسى مجلسى ، ص 215 .
( 5 ) . فهرست ملك ، ج 5 ، ص 337 .