بندگى فعاليت خواهند كرد و در اين صورت انسان پادشاه دو جهان خواهد بود ، گرچه دستش از امور مادى تهى باشد ، ولى اگر اميال و غرايز در تصرف حكومت قلب باشند و قلب در تصرف حوزهء حكومت شيطان ، انسان ذليل دنيا و آخرت خواهد بود ، گرچه سلطنت ظاهرى جهان در كف او باشد .
حضرت يحيى عليه السلام فرمود :
مرگ براى من بهتر است از نگاهى كه واجب و لازم نباشد « 1 » .
عبداللّه مسعود به مردى كه از زنى عيادت كرده و به صورت او نگاه نموده بود گفت :
اگر ديدهات از بين مىرفت بهتر از اين عيادت بود !
و چشمى از نگاه كردن به ممنوع حظ نمىبرد ، مگر اين كه گرهى از آرزوهاى مادى و شهوتهاى نفسانى در دل او بسته شود و اين گره باز نگردد مگر به وسيله يكى از دو حالت :
يا به وسيله توبهء خالص و گريه حسرت و پشيمانى كامل و يا به رسيدن به آرزوى خود و بدست آوردن شهوتها و خواهشهاى نفسانى .
در اين صورت اگر در نتيجه موفق به توبهء كامل نگشت ، به سوى آتش و گرفتارى شديد و عذاب سخت برخواهد گشت .
اما در صورت اول كه توبه و پشيمانى و حسرت و گريه و ناله باشد ، برگشت به سوى بهشت و رضايت حق خواهد بود .
الهى ! ديدهء ما را از تماشاى امور ظاهر خلاص كرده و به باطن عالم و به حقيقت هستى معطوف دار ، خداوندا ! آنچه از غلط ديدن كشيديم ما را بس است كه به
هامش
( 1 ) - مستدرك الوسائل : 14 / 269 ، حديث 16683 .